Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, ο ρόλος μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας ήταν σχετικά σαφής, καθώς περιοριζόταν στο να φέρνει σε επαφή τον καταναλωτή με το κατάστημα, να διευκολύνει τη συναλλαγή και να εισπράττει την προμήθειά της.
Σήμερα τα όρια γίνονται πολύ πιο δυσδιάκριτα, αφού οι πλατφόρμες αναλαμβάνουν τις πληρωμές, τα logistics, τη διαφήμιση, την ανάλυση δεδομένων και πλέον ακόμη και τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται μέσα σε αυτές.
Η νέα υπηρεσία Skroutz Funding αποτελεί μία χαρακτηριστική ένδειξη αυτής της μετάβασης στην ελληνική αγορά, με τη Skroutz να δίνει τη δυνατότητα στους συνεργαζόμενους εμπόρους της να αποκτήσουν χρηματοδότηση έως 40.000 ευρώ, με τη διαδικασία να ενσωματώνεται στο ίδιο επιχειρηματικό οικοσύστημα στο οποίο πραγματοποιούν καθημερινά τις πωλήσεις τους.
Πίσω από την υπηρεσία βρίσκεται η συνεργασία με τη γερμανική fintech finmid, η ιδιαιτερότητα, όμως, είναι ότι τα χρήματα προέρχονται από τον ίδιο τον όμιλο Skroutz. Η finmid παρέχει την τεχνολογική και ρυθμιστική υποδομή, πραγματοποιεί την αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου και αναλαμβάνει τη διαχείριση της χρηματοδότησης.
Η κίνηση αφορά δυνητικά περίπου 9.000 εμπόρους και ανοίγει ένα διαφορετικό κεφάλαιο για το ελληνικό ηλεκτρονικό εμπόριο. Το ερώτημα λοιπόν πλέον δεν είναι μόνο ποια πλατφόρμα μπορεί να φέρει περισσότερες πωλήσεις σε ένα κατάστημα, αλλά ποια μπορεί να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξή του.
Το πλεονέκτημα που δεν έχει μια τράπεζα
Υπάρχει ένας λόγος για τον οποίο οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες ενδιαφέρονται όλο και περισσότερο για τη χρηματοδότηση, κι αυτό είναι ότι γνωρίζουν τον πελάτη τους με έναν τρόπο που ένας παραδοσιακός χρηματοδότης δύσκολα μπορεί να τον γνωρίζει.
Η Skroutz μπορεί να διαθέτει εικόνα της δραστηριότητας ενός συνεργαζόμενου καταστήματος μέσα στην πλατφόρμα, να γνωρίζει την εξέλιξη των πωλήσεών του, την εποχικότητα της ζήτησης, τη συχνότητα των παραγγελιών και συνολικά την εμπορική συμπεριφορά που καταγράφεται στο δικό της οικοσύστημα.
Αυτό δημιουργεί μια διαφορετική βάση για την αξιολόγηση ενός εμπόρου. Ενώ λοιπόν στο παραδοσιακό μοντέλο μια μικρή επιχείρηση απευθύνεται σε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, υποβάλλει οικονομικά στοιχεία και περνά από διαδικασία αξιολόγησης, στο μοντέλο του embedded lending, η πλατφόρμα μέσα στην οποία πραγματοποιούνται οι συναλλαγές διαθέτει ήδη σημαντικό μέρος των δεδομένων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εκτίμηση της δυνατότητας αποπληρωμής.
Η διεθνής αγορά κινείται έντονα προς αυτή την κατεύθυνση. Η Shopify, για παράδειγμα, προσφέρει μέσω του Shopify Capital χρηματοδότηση σε επιλέξιμους εμπόρους, αξιολογώντας μεταξύ άλλων την πορεία των πωλήσεων και τη δραστηριότητα του καταστήματος μέσα στην πλατφόρμα, ενώ αντίστοιχα μοντέλα έχουν αναπτύξει εταιρείες όπως η Stripe, η Square και η PayPal.
Χρηματοδότηση που ακολουθεί τον τζίρο
Το Skroutz Funding προβλέπει προεγκεκριμένο όριο έως 40.000 ευρώ, διάρκεια έως έξι μήνες και αποπληρωμή που συνδέεται με ποσοστό των πωλήσεων. Δεν απαιτούνται προσωπικές εγγυήσεις, ενώ το αναγραφόμενο κόστος υπηρεσίας κυμαίνεται από 10% έως 15%, ανάλογα και με το πρόγραμμα στο οποίο βρίσκεται ο έμπορος.
Ακριβώς αυτή η σύνδεση με τον τζίρο διαφοροποιεί το προϊόν από ένα συμβατικό επιχειρηματικό δάνειο με προκαθορισμένη μηνιαία δόση.
Όταν οι πωλήσεις είναι υψηλότερες, η αποπληρωμή μπορεί να επιταχύνεται. Όταν μειώνονται, το ποσό που παρακρατείται ακολουθεί την εμπορική δραστηριότητα. Για έναν retailer με έντονη εποχικότητα αυτό μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία.
Ένα ηλεκτρονικό κατάστημα, για παράδειγμα, μπορεί να χρειάζεται κεφάλαιο λίγο πριν από τη Black Friday ή την περίοδο των Χριστουγέννων για να δημιουργήσει μεγαλύτερο απόθεμα.
Η παραδοσιακή διαδικασία χρηματοδότησης ενδέχεται να χρειάζεται περισσότερο χρόνο από το διαθέσιμο εμπορικό παράθυρο, ένω ένα σύστημα που χρησιμοποιεί τα δεδομένα της πλατφόρμας μπορεί θεωρητικά να κινηθεί πολύ ταχύτερα.
Το κόστος, πάντως, αποτελεί κρίσιμο στοιχείο που πρέπει να εξετάζει κάθε επιχείρηση. Η σύγκριση με ένα τραπεζικό δάνειο δεν είναι ευθεία, καθώς πρόκειται για διαφορετική δομή χρηματοδότησης. Ενδεικτικά, τον Ιούλιο το μέσο επιτόκιο νέων τραπεζικών δανείων έως 250.000 ευρώ βρισκόταν στο 5,07%.
Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει παράλληλα ισχυρή πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η πρόσβαση είναι ίδια για κάθε μικρό ή πολύ μικρό έμπορο.
Το efood έδειξε ήδη τον δρόμο
Η Skroutz δεν είναι η πρώτη ελληνική πλατφόρμα που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Τον Απρίλιο, το efood συνεργάστηκε επίσης με τη finmid για τη δημιουργία του efood Capital, προσφέροντας δυνατότητα χρηματοδότησης έως 30.000 ευρώ σε περισσότερα από 21.000 συνεργαζόμενα καταστήματα σε περίπου 100 ελληνικές πόλεις. Τα κεφάλαια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ανάγκες όπως εξοπλισμός, ανακαίνιση, marketing, κεφάλαιο κίνησης ή ακόμη και άνοιγμα νέου σημείου.
Οι δύο περιπτώσεις δείχνουν ότι δεν έχουμε πλέον να κάνουμε μόνο με μια μεμονωμένη υπηρεσία, αλλά δημιουργείται σταδιακά μια αγορά στην οποία η πλατφόρμα που γνωρίζει τις συναλλαγές μιας μικρής επιχείρησης μπορεί να γίνει ταυτόχρονα και η πύλη πρόσβασής της σε χρηματοδότηση. Η ίδια η finmid έχει πραγματοποιήσει προσφορές χρηματοδότησης άνω των 4 δισ. ευρώ σε 30 ευρωπαϊκές αγορές και συνεργάζεται ήδη με πλατφόρμες όπως Wolt και Delivery Hero. Με τη νέα χρηματοδότηση 17 εκατ. ευρώ που εξασφάλισε, η συνολική άντληση κεφαλαίων της έχει φτάσει τα 52 εκατ. ευρώ.
Από marketplace σε επιχειρηματικό οικοσύστημα
Για τη Skroutz το όφελος δεν περιορίζεται απαραίτητα στην ίδια τη χρηματοοικονομική υπηρεσία. Ένας έμπορος που εξασφαλίζει κεφάλαιο για να αυξήσει το απόθεμά του μπορεί να πραγματοποιήσει περισσότερες πωλήσεις. Περισσότερες πωλήσεις σημαίνουν μεγαλύτερη δραστηριότητα στην πλατφόρμα, περισσότερες συναλλαγές και ισχυρότερη σχέση ανάμεσα στο κατάστημα και το marketplace.
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη στρατηγική διάσταση του embedded finance, καθώς η πλατφόρμα παύει σταδιακά να είναι ένας ακόμη τρόπος απόκτησης πελατών και γίνεται μέρος της καθημερινής λειτουργίας της επιχείρησης. Μπορεί να φιλοξενεί τις πωλήσεις της, να διαχειρίζεται τις πληρωμές, να αναλαμβάνει την αποθήκευση και τη διανομή, να παρέχει εργαλεία διαφήμισης και δεδομένων και τώρα να προσφέρει πρόσβαση και σε κεφάλαιο.
Όσο περισσότερες από αυτές τις λειτουργίες συγκεντρώνονται στο ίδιο οικοσύστημα, τόσο πιο δύσκολη μπορεί να γίνεται και η αποχώρηση ενός εμπόρου από αυτό.
Η άλλη πλευρά της ευκολίας
Αυτό είναι και το σημείο όπου η νέα αγορά γεννά ερωτήματα. Η χρήση πραγματικών εμπορικών δεδομένων μπορεί να κάνει τη χρηματοδότηση ταχύτερη και πιο προσαρμοσμένη στην επιχείρηση, ταυτόχρονα όμως δίνει στις μεγάλες πλατφόρμες ακόμη μεγαλύτερο ρόλο στη σχέση τους με τους μικρότερους εμπόρους. Μια επιχείρηση μπορεί στο ίδιο περιβάλλον να πραγματοποιεί μεγάλο μέρος του τζίρου της, να αγοράζει διαφήμιση, να χρησιμοποιεί υπηρεσίες logistics και να αποπληρώνει τη χρηματοδότησή της.
Δεν πρόκειται απαραίτητα για πρόβλημα, είναι όμως μια νέα μορφή οικονομικής σχέσης, η οποία μετατρέπει το marketplace από κανάλι πωλήσεων σε πολύ βαθύτερο επιχειρηματικό συνεργάτη. Το ελληνικό e-commerce ενδέχεται να περνά σε μια εποχή όπου οι μεγαλύτερες πλατφόρμες δεν θα ανταγωνίζονται μόνο για τον καταναλωτή, αλλά ανταγωνίζονται και για το ποια θα γίνει το βασικό λειτουργικό οικοσύστημα του ίδιου του εμπόρου.
Η τράπεζα, το logistics center, η διαφήμιση, οι πληρωμές και το ηλεκτρονικό ράφι αρχίζουν να συναντιούνται στο ίδιο σημείο. Και αυτό αλλάζει πολύ περισσότερο την αγορά από ένα ακόμη χρηματοδοτικό προϊόν.
