Γιατί κατασκευές και ενέργεια ενδιαφέρονται για την Άμυνα

Η άμυνα εξελίσσεται σε ένα νέο πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας για μεγάλους ελληνικούς ομίλους, με εταιρείες που μέχρι πρότινος είχαν ως βασικό αντικείμενο τις κατασκευές, την ενέργεια και τη βαριά βιομηχανία να αναζητούν θέση σε μια αγορά με αυξανόμενες τεχνολογικές απαιτήσεις και διεθνείς προοπτικές.

Από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τις ασφαλείς δορυφορικές επικοινωνίες μέχρι την παραγωγή εξειδικευμένων υλικών, η είσοδος στην αμυντική βιομηχανία δεν αφορά μόνο την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού, αλλά και τη δημιουργία υποδομών, τεχνογνωσίας και παραγωγικών δυνατοτήτων στην Ελλάδα.

Οι τελευταίες κινήσεις της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και της METLEN αποτυπώνουν αυτή τη μετατόπιση. Η πρώτη διευρύνει τις συνεργασίες της με διεθνείς αμυντικούς και τεχνολογικούς ομίλους, ενώ η δεύτερη εξετάζει τη συμμετοχή της στην αλυσίδα εφοδιασμού ενός μελλοντικού ελληνικού αμυντικού δορυφορικού συστήματος τηλεπικοινωνιών.

Η στροφή της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στα αμυντικά συστήματα

Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ενισχύει σταδιακά την παρουσία της στον ευρύτερο αμυντικό και διαστημικό τομέα, με τη συμφωνία με την αμερικανική Shield AI να αποτελεί την τρίτη σημαντική συνεργασία της, μετά τις κινήσεις με την Airbus Defence & Space για τον ελληνικό δορυφόρο και με τη γερμανική Rheinmetall στον τομέα των χερσαίων αμυντικών συστημάτων.

Στο επίκεντρο της νέας συμφωνίας βρίσκεται το X-BAT, ένα υπό ανάπτυξη μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος με τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο σχεδιάζεται να απογειώνεται και να προσγειώνεται κάθετα, χωρίς την ανάγκη συμβατικού διαδρόμου.

Η συνεργασία προβλέπει τη διερεύνηση της δημιουργίας ελληνικής παραγωγικής και τεχνικής βάσης, με δυνατότητες κατασκευής εξαρτημάτων, συναρμολόγησης, ολοκλήρωσης, συντήρησης και επισκευής.

Η Shield AI θα έχει την ευθύνη του προγράμματος, παρέχοντας το λογισμικό αυτόνομης πτήσης Hivemind και τα συστήματα αποστολής, ενώ η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στην οργάνωση του εγχώριου δικτύου προμηθευτών και στην ανάπτυξη των απαιτούμενων υποδομών.

Στόχος είναι να συμμετάσχουν ελληνικές επιχειρήσεις, ακόμη και μικρότερου μεγέθους, καθώς και πανεπιστήμια, δημιουργώντας μια ευρύτερη αλυσίδα τεχνογνωσίας γύρω από το πρόγραμμα.

Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με τις δυνατότητες του ομίλου να αναπτύσσει και να λειτουργεί σύνθετες υποδομές. Η αμυντική βιομηχανία, άλλωστε, δεν απαιτεί μόνο τεχνολογία αιχμής, αλλά και εγκαταστάσεις, δίκτυα προμηθευτών, τεχνική υποστήριξη και μακροχρόνια συντήρηση. Πρόκειται για πεδία στα οποία ένας μεγάλος κατασκευαστικός όμιλος μπορεί να αξιοποιήσει μέρος της υφιστάμενης τεχνογνωσίας του.

Παράλληλα, η σύσταση της GEK TERNA Strategic Technologies, με αρχικό μετοχικό κεφάλαιο 10 εκατ. ευρώ, ενισχύει την εικόνα μιας οργανωμένης προσπάθειας ανάπτυξης νέου πυλώνα δραστηριοτήτων. Η GT StraTech διαθέτει ευρύ αντικείμενο, που περιλαμβάνει επενδύσεις, έρευνα και ανάπτυξη, τεχνικές υπηρεσίες και διαχείριση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Εξετάζεται το ενδεχόμενο να λειτουργήσει ως εταιρική ομπρέλα για ορισμένες από τις στρατηγικές συνεργασίες, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί εάν θα ενταχθεί σε αυτή και η συμφωνία με τη Shield AI.

Η METLEN και το γάλλιο για τους δορυφόρους

Από την άλλη, η METLEN προσεγγίζει την ίδια αγορά από τη βιομηχανική και μεταλλουργική πλευρά.

Η συμφωνία της με τη Thales Alenia Space και τη Thales Hellas αφορά τη διερεύνηση προοπτικών συνεργασίας για ένα μελλοντικό ολοκληρωμένο σύστημα αμυντικών δορυφορικών τηλεπικοινωνιών.

Οι τρεις εταιρείες θα εξετάσουν πώς μπορούν να αξιοποιηθούν η τεχνογνωσία, οι παραγωγικές εγκαταστάσεις και οι βιομηχανικές δυνατότητές τους, με στόχο την ενίσχυση της ελληνικής συμμετοχής σε έναν τομέα στρατηγικής σημασίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πιθανή αξιοποίηση των παραγωγικών δυνατοτήτων της METLEN στο γάλλιο, μέσω της M Technologies, για την κάλυψη αναγκών που συνδέονται με την κατασκευή μελλοντικών δορυφόρων της Thales Alenia Space για διεθνείς πελάτες. Το γάλλιο αποτελεί σημαντικό υλικό για εφαρμογές ηλεκτρονικών και ημιαγωγών, γεγονός που του προσδίδει ιδιαίτερη αξία σε προηγμένα τηλεπικοινωνιακά και διαστημικά συστήματα.

Εφόσον η προοπτική αυτή προχωρήσει, η METLEN θα μπορούσε να διεκδικήσει θέση σε μια διεθνή αλυσίδα εφοδιασμού υψηλής τεχνολογίας, αξιοποιώντας παραγωγικές δυνατότητες που συνδέονται με τον βασικό βιομηχανικό της κορμό. Και σε αυτή την περίπτωση, πάντως, πρόκειται για διερεύνηση συνεργασίας και όχι για ήδη οριστικοποιημένο συμβόλαιο παραγωγής.

Το στοίχημα της εγχώριας προστιθέμενης αξίας

Η κοινή συνισταμένη των κινήσεων των δύο ομίλων είναι ότι η άμυνα μετατρέπεται σε πεδίο διασύνδεσης διαφορετικών κλάδων της οικονομίας. Οι κατασκευές μπορούν να συνεισφέρουν εγκαταστάσεις και υποδομές, η ενέργεια και η μεταλλουργία υλικά και βιομηχανική δυναμικότητα, ενώ οι τεχνολογικές εταιρείες αναλαμβάνουν το λογισμικό, τα ηλεκτρονικά συστήματα και την ανάπτυξη εξειδικευμένων εφαρμογών.

Η συγκυρία συνδέεται και με την ευρωπαϊκή προσπάθεια ενίσχυσης της αμυντικής παραγωγικής βάσης και περιορισμού κρίσιμων εξαρτήσεων από τρίτες χώρες.

Για την Ελλάδα, η πρόκληση είναι να αξιοποιήσει τις αμυντικές δαπάνες ώστε να δημιουργήσει διατηρήσιμη εγχώρια δραστηριότητα, με εξαγωγικές προοπτικές και θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.