THE BULLET POINT "PREVIEW"
Μια κόλλα που ξεκολλούσε: Το 1968 ο Spencer Silver της 3M προσπαθούσε να φτιάξει πιο δυνατή κόλλα και ανακάλυψε μια αδύναμη, που ξεκολλούσε και ξανακολλούσε.
Μια λύση στη χορωδία: Το 1974 ο Art Fry τη χρησιμοποίησε για σελιδοδείκτες που δεν έπεφταν από το βιβλίο ύμνων του, και γεννήθηκε η ιδέα του αυτοκόλλητου σημειώματος.
Πρώτα η δοκιμή, μετά η αγορά: Όταν η πρώτη κυκλοφορία έφερε ανάμεικτα αποτελέσματα, η 3M μοίρασε δωρεάν δείγματα στο Μπόιζι. Το 1980 τα Post-it κυκλοφόρησαν σε όλες τις ΗΠΑ.
Ένας επιστήμονας της 3M ήθελε να φτιάξει μια πιο δυνατή κόλλα και έφτιαξε μια αδύναμη. Χρειάστηκαν δώδεκα χρόνια, ένας σελιδοδείκτης που έπεφτε από ένα βιβλίο ύμνων και μια πόλη γεμάτη δωρεάν δείγματα για να γίνει ένα από τα πιο γνωστά προϊόντα γραφείου στον κόσμο.
Ένα μικρό κίτρινο χαρτάκι κολλημένο στην οθόνη του υπολογιστή. Μια υπενθύμιση πάνω στο ψυγείο. Μια ιδέα που μετακινείται από τη μία άκρη ενός πίνακα στην άλλη. Τα Post-it είναι τόσο συνηθισμένα που δύσκολα τα σκεφτόμαστε ως εφεύρεση. Κι όμως, δεν σχεδιάστηκαν ποτέ ως αυτοκόλλητα σημειώματα. Γεννήθηκαν από μια κόλλα που δεν έκανε αυτό που ήθελε ο δημιουργός της.
Η ΚΟΛΛΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΚΑΝΕ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΕΠΡΕΠΕ
Το 1968 ο Spencer Silver, επιστήμονας στα εργαστήρια της αμερικανικής 3M, προσπαθούσε να φτιάξει πιο δυνατές κόλλες. Αντί γι’ αυτό, ανακάλυψε κάτι παράξενο: μια κόλλα που κολλούσε ελαφρά σε μια επιφάνεια, ξεκολλούσε εύκολα και μπορούσε να κολλήσει ξανά. Το μυστικό της ήταν μικροσκοπικές σφαίρες κόλλας, που άφηναν το χαρτί να πιάνει χωρίς να «δένει» μόνιμα.
Δεν ήταν η δυνατή κόλλα που αναζητούσε. Είχε όμως μια ιδιότητα που άξιζε να εξερευνηθεί: μπορούσε να ξεκολλάει και να ξανακολλάει. Ο Silver πίστευε ότι η κόλλα του μπορούσε να χρησιμεύσει κάπου, και για χρόνια την παρουσίαζε στους συναδέλφους του, σε σημείο που τον έλεγαν «ο Κύριος Επίμονος». Κανείς όμως δεν μπορούσε να πει ποιος θα αγόραζε μια κόλλα που δεν κολλούσε δυνατά.
Η ΛΥΣΗ ΒΡΕΘΗΚΕ ΣΕ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΥΜΝΩΝ
Η ιδέα ήρθε το 1974 από έναν άλλον εργαζόμενο της 3M, τον Art Fry. Ο Fry τραγουδούσε σε εκκλησιαστική χορωδία και σημάδευε τους ύμνους με μικρά χαρτάκια, που όμως έπεφταν συνεχώς από το βιβλίο. Χρειαζόταν κάτι που θα έμενε στη θέση του αλλά θα έφευγε χωρίς να χαλάει τις σελίδες. Θυμήθηκε την κόλλα του Silver και σκέφτηκε ότι αυτή ήταν η λύση.
Οι δύο ερευνητές άρχισαν να δουλεύουν μαζί. Σύντομα κατάλαβαν ότι το χαρτάκι μπορούσε να κάνει πολύ περισσότερα από το να λειτουργεί ως σελιδοδείκτης. Οι συνάδελφοί τους στην 3M άρχισαν να το χρησιμοποιούν για μηνύματα, υπενθυμίσεις και σημειώσεις πάνω σε έγγραφα. Αυτό που ξεκίνησε ως λύση για ένα βιβλίο ύμνων έγινε ένας νέος τρόπος επικοινωνίας μέσα στο γραφείο.
ΤΟ ΠΡΟΪΟΝ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΗΞΕΡΕ ΟΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΤΑΝ
Η πρώτη εμπορική δοκιμή, το 1977, έφερε ανάμεικτα αποτελέσματα. Η 3M έβγαλε το προϊόν σε τέσσερις αμερικανικές πόλεις με το όνομα Press ‘n Peel. Η αξία του όμως δεν εξηγούνταν εύκολα από ένα ράφι. Γινόταν κατανοητή μόνο όταν κάποιος το χρησιμοποιούσε.
Έτσι η εταιρεία άλλαξε τακτική. Το 1978, στην πόλη Μπόιζι του Άινταχο, μοίρασε μαζικά δωρεάν δείγματα σε γραφεία. Η δοκιμή έμεινε γνωστή ως Boise Blitz και, σύμφωνα με την 3M, το 90% όσων τα δοκίμασαν είπαν ότι θα τα αγόραζαν. Στις 6 Απριλίου 1980 τα Post-it Notes κυκλοφόρησαν σε όλες τις ΗΠΑ, και την επόμενη χρονιά σε Καναδά και Ευρώπη.
Το ίδιο το προϊόν είχε ένα ακόμη πλεονέκτημα: κυκλοφορούσε από γραφείο σε γραφείο. Ένα Post-it πάνω σε ένα έγγραφο ή ένα μήνυμα λειτουργούσε ταυτόχρονα ως χρήση και ως επίδειξη του προϊόντος.
ΤΟ ΚΙΤΡΙΝΟ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΣΗΜΑ
Ακόμη και το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα ήταν σύμπτωση. Σύμφωνα με την 3M, το διπλανό εργαστήριο είχε διαθέσιμο μόνο κίτρινο χαρτί από περισσεύματα. Αυτό χρησιμοποιήθηκε, και η απόχρωση Canary Yellow έγινε σιγά σιγά η ταυτότητα του προϊόντος. Το μικρό κίτρινο τετράγωνο έγινε τόσο αναγνωρίσιμο που παραπέμπει στα Post-it ακόμη και χωρίς το όνομά τους.
Από εκεί και πέρα ήρθαν νέα χρώματα, μεγέθη, δείκτες σελίδων και σημειώματα με πιο δυνατή κόλλα. Η 3M δεν είχε φτιάξει απλώς ένα ακόμη είδος χαρτιού. Είχε δημιουργήσει μια ολόκληρη νέα κατηγορία προϊόντων γύρω από κάτι που κολλάει προσωρινά. Και η χρήση τους ξεπέρασε γρήγορα την απλή υπενθύμιση: σήμερα τα Post-it οργανώνουν ιδέες, σχέδια και ομαδικές συναντήσεις, όπου όλα μετακινούνται και αλλάζουν θέση. Η ιδιότητα που αρχικά φαινόταν αδυναμία της κόλλας έγινε το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του προϊόντος: τίποτα δεν χρειαζόταν να μείνει μόνιμα στη θέση του.
ΤΙ ΚΡΑΤΑΜΕ
Η 3M δεν είχε αρχικά πρόβλημα τεχνολογίας. Είχε την κόλλα, αλλά όχι τη χρήση της. Όταν βρήκε τη χρήση, ο καταναλωτής δεν καταλάβαινε εύκολα το προϊόν. Και μόνο όταν η δοκιμή έγινε μέρος της προώθησης, το προϊόν άρχισε να εξηγεί μόνο του την αξία του.
Σχεδόν μισό αιώνα μετά την κυκλοφορία τους, σε έναν κόσμο γεμάτο ψηφιακές σημειώσεις και εφαρμογές, τα Post-it εξακολουθούν να έχουν θέση στο γραφείο μας. Το κρίσιμο βήμα δεν ήταν να γίνει η κόλλα πιο δυνατή. Ήταν να βρεθεί η χρήση στην οποία το εύκολο ξεκόλλημα είχε μεγαλύτερη αξία από τη μόνιμη συγκόλληση.
GOOD TO KNOW
Από το χαρτί στην οθόνη: Η 3M ανέπτυξε και εφαρμογή Post-it, ώστε οι χειρόγραφες σημειώσεις ενός πίνακα να καταγράφονται και να μοιράζονται ψηφιακά.
Από το γραφείο στο MoMA: Το Post-it των Fry και Silver, με χρονολόγηση περίπου το 1977, ανήκει στη συλλογή αρχιτεκτονικής και σχεδίου του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης.
Η κόλλα βρήκε κι άλλες δουλειές: Η κόλλα των Post-it, η ίδια που κάποτε δεν είχε καμία χρήση, χρησιμοποιείται σήμερα και σε πολλά άλλα προϊόντα της 3M.
