Η πρώτη τελεία. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δημοσίευσε σήμερα τις νέες του προβλέψεις για την παγκόσμια οικονομία. Η εικόνα με την πρώτη ματιά είναι καλή: η ανάπτυξη αντέχει. Πίσω από τον μέσο όρο όμως κρύβεται κάτι πολύ πιο σημαντικό. Μόλις 32 χώρες παράγουν σήμερα το 95% της ανάπτυξης όλου του πλανήτη. Πριν από έξι μήνες ήταν 54. Μέσα σε μισό χρόνο, η ανάπτυξη του κόσμου μάζεψε σχεδόν στο μισό των χωρών.
Η δεύτερη τελεία. Το ΔΝΤ εξηγεί και τι φταίει. Η οικονομία τραβιέται από δύο δυνάμεις σε αντίθετες κατευθύνσεις. Η πρώτη είναι η τεχνητή νοημοσύνη: οι τεράστιες επενδύσεις σε τσιπ και data centers κρατούν την ανάπτυξη ζωντανή. Όμως πάνω από τα τρία τέταρτα αυτής της ζήτησης βρίσκονται σε δύο μόνο χώρες, τις ΗΠΑ και την Κίνα. Η δεύτερη είναι το ενεργειακό σοκ: το πετρέλαιο είναι φέτος περίπου 40% ακριβότερο, και τον λογαριασμό τον πληρώνουν όσοι εισάγουν ενέργεια.
Η γραμμή. Ο κόσμος χωρίζεται στα δύο. Από τη μία, όσοι φτιάχνουν την τεχνολογία του αύριο και εισπράττουν τα κέρδη της. Από την άλλη, όσοι αγοράζουν την ενέργεια του σήμερα και πληρώνουν τον λογαριασμό της. Η Ευρώπη βρίσκεται κυρίως στη δεύτερη πλευρά. Η Ελλάδα ακόμη περισσότερο: δεν παράγει τσιπ, δεν έχει μεγάλες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και εισάγει το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς της.
Η άλλη ανάγνωση. Οι μεγάλες τεχνολογίες δεν μένουν για πάντα στα χέρια όσων τις φτιάχνουν. Ο ηλεκτρισμός, το ίντερνετ, τα κινητά διαδόθηκαν τελικά παντού και ανέβασαν την παραγωγικότητα όλων. Και το ενεργειακό σοκ μπορεί να υποχωρήσει: το ίδιο το ΔΝΤ υπολογίζει ότι η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ θα έχει αποκατασταθεί ως την άνοιξη.
Η σκέψη που μένει. Σε κάθε μεγάλη τεχνολογική αλλαγή, οι χώρες χωρίζονται σε όσες τη χτίζουν, όσες τη χρησιμοποιούν έξυπνα και όσες απλώς την πληρώνουν. Η Ελλάδα δεν θα γίνει Σίλικον Βάλεϊ. Μπορεί όμως να διαλέξει να μη γίνει απλός πελάτης. Το ερώτημα είναι αν το έχουμε ήδη αποφασίσει ή αν θα το αποφασίσουν άλλοι για εμάς.
