THE BULLET POINT "PREVIEW"
Το χταπόδι και η σόλα: Σύμφωνα με την εταιρεία, ο Kihachiro Onitsuka εμπνεύστηκε τη σόλα του πρώτου επιτυχημένου παπουτσιού μπάσκετ από ένα πλοκάμι χταποδιού που κόλλησε σε μπολ σαλάτας.
Από διανομέας, ανταγωνιστής: Ο Phil Knight και ο Bill Bowerman ίδρυσαν το 1964 τη Blue Ribbon Sports για να πουλάει Onitsuka Tiger στις ΗΠΑ. Στις αρχές της δεκαετίας του ‘70 η συνεργασία διαλύθηκε, ακολούθησε δικαστική διαμάχη και η Blue Ribbon έγινε Nike.
Ένα όνομα από λατινική φράση: Το 1977 η Onitsuka ενώθηκε με δύο ακόμη εταιρείες και γεννήθηκε η ASICS, από τα αρχικά της φράσης Anima Sana In Corpore Sano. Το 2002 η Onitsuka Tiger επέστρεψε ως brand μόδας.
Τα παπούτσια με τις χαρακτηριστικές διασταυρωμένες ρίγες στο πλάι φοριούνται σήμερα σε μαραθωνίους, σε γυμναστήρια και σε εμπορικούς δρόμους από το Τόκιο ως το Μιλάνο. Λίγοι όμως ξέρουν ότι η ιαπωνική εταιρεία που τα φτιάχνει έδωσε, χωρίς να το θέλει, το πρώτο προϊόν στον μεγαλύτερο αντίπαλό της: τη Nike.
Ένα παπούτσι για να ξαναχτιστεί μια χώρα
Ο Kihachiro Onitsuka γύρισε από τον πόλεμο το 1945 και το 1949 ίδρυσε στο Κόμπε μια μικρή εταιρεία αθλητικών παπουτσιών. Πίστευε ότι ο αθλητισμός μπορούσε να βοηθήσει τους νέους της Ιαπωνίας να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Τη φιλοσοφία του τη βρήκε σε μια λατινική φράση που του πρότεινε ένας παλιός φίλος, ο Kohei Hori, τότε διευθυντής Υγείας και Φυσικής Αγωγής στην περιφέρεια Χιόγκο: Anima Sana In Corpore Sano, δηλαδή «υγιής νους σε υγιές σώμα».
Το πρώτο του παπούτσι ήταν για το μπάσκετ, αλλά οι παίκτες γλιστρούσαν και ζητούσαν συνεχώς βελτιώσεις.
Η ιδέα από ένα πιάτο σαλάτα
Η λύση ήρθε από εκεί που κανείς δεν περίμενε. Σύμφωνα με την εταιρεία, ο Onitsuka πρόσεξε σε ένα πιάτο σαλάτα με χταπόδι πώς κολλούσε ένα πλοκάμι στο μπολ. Σκέφτηκε ότι μια σόλα με σχήμα βεντούζας θα έδινε στους παίκτες κράτημα για τα απότομα σταματήματα του μπάσκετ. Έτσι γεννήθηκε το πρώτο του επιτυχημένο παπούτσι, στις αρχές της δεκαετίας του ‘50.
Το ίδιο πρακτικό μυαλό το έδειξε και αργότερα. Σύμφωνα πάλι με την εταιρική αφήγηση, παρατηρώντας τα δάχτυλά του στο ζεστό μπάνιο, αναζήτησε καλύτερο αερισμό για τα παπούτσια μεγάλων αποστάσεων, ώστε να μη βγάζουν οι δρομείς φουσκάλες.
Ο Αμερικανός που ήρθε στο Κόμπε
Το 1962 ένας νεαρός Αμερικανός, ο Phil Knight, μόλις είχε τελειώσει τις μεταπτυχιακές σπουδές του στο Stanford. Σε μια εργασία του είχε υποστηρίξει ότι τα φτηνότερα ιαπωνικά αθλητικά παπούτσια μπορούσαν να ανταγωνιστούν τα γερμανικά, που τότε κυριαρχούσαν. Ταξίδεψε στην Ιαπωνία, επισκέφθηκε την Onitsuka στο Κόμπε και ζήτησε να πουλάει τα παπούτσια της στην Αμερική.
Όπως διηγείται ο ίδιος, όταν τον ρώτησαν ποια εταιρεία εκπροσωπεί, δεν είχε καμία. Είπε το πρώτο όνομα που του ήρθε στο μυαλό: Blue Ribbon Sports.
Ο προπονητής και το Cortez
Γυρίζοντας στις ΗΠΑ, ο Knight έδειξε τα παπούτσια στον πρώην προπονητή του στο Πανεπιστήμιο του Όρεγκον, Bill Bowerman. Στον Bowerman άρεσαν τόσο, που το 1964 οι δυο τους έκαναν τη Blue Ribbon Sports πραγματική εταιρεία, με δουλειά να φέρνει στις ΗΠΑ τα Onitsuka Tiger.
Ο Bowerman δεν ήταν απλώς συνέταιρος. Ήταν μανιώδης με τα παπούτσια και έστελνε συνεχώς στην Ιαπωνία ιδέες για αλλαγές: πιο μαλακό εσωτερικό, καλύτερη στήριξη, περισσότερο αφρώδες υλικό στη φτέρνα για να προστατεύεται ο τένοντας. Μέσα από αυτή τη συνεργασία προέκυψε το Tiger Cortez, ένα παπούτσι τρεξίματος που εξελίχθηκε με σημαντική συμβολή του Bowerman και έγινε μεγάλη εμπορική επιτυχία.
Ο χωρισμός και η γέννηση της Nike
Με τον καιρό η σχέση χάλασε. Η Onitsuka αναζητούσε άλλους διανομείς στην Αμερική και είχε προτείνει να αγοράσει την πλειοψηφία της Blue Ribbon. Ο Knight, από την πλευρά του, άρχισε να φτιάχνει δικά του παπούτσια με ένα νέο όνομα: Nike. Στις αρχές της δεκαετίας του ‘70 η συνεργασία διαλύθηκε και ακολούθησε δικαστική διαμάχη.
Η διαμάχη έκλεισε το 1974 και η Blue Ribbon κράτησε το δικαίωμα στο όνομα Cortez. Η Onitsuka συνέχισε να πουλάει το δικό της μοντέλο ως Corsair. Λίγα χρόνια αργότερα η Blue Ribbon πήρε και επίσημα το όνομα Nike.
Η γέννηση της ASICS
Το 1977 η Onitsuka ενώθηκε με δύο άλλες ιαπωνικές εταιρείες αθλητικών ειδών, τη GTO και τη JELENK. Για τη νέα εταιρεία χρησιμοποιήθηκαν τα αρχικά της λατινικής φράσης που ο Onitsuka είχε υιοθετήσει ως φιλοσοφία του: Anima Sana In Corpore Sano. Έτσι γεννήθηκε η ASICS. Τις επόμενες δεκαετίες η ASICS έγινε ένα από τα πιο γνωστά ονόματα στο τρέξιμο, ενώ το όνομα Onitsuka Tiger σταμάτησε να χρησιμοποιείται.
Η επιστροφή της τίγρης
Το 2002 η ASICS ξαναέβγαλε την Onitsuka Tiger, αυτή τη φορά όχι για αθλητές αλλά ως brand μόδας, πρώτα στην Ευρώπη. Πόνταρε στην ιαπωνική της ταυτότητα και στα κλασικά σχέδια, όπως το Mexico 66 με τις γνωστές ρίγες.
Το στοίχημα βγήκε. Το 2025 οι πωλήσεις της Onitsuka Tiger αυξήθηκαν 43%, στα 136,5 δισ. γεν, με μεγάλη ώθηση και από την τουριστική κατανάλωση στην Ιαπωνία.
ΤΙ ΚΡΑΤΑΜΕ
Η Onitsuka Tiger έδωσε στον Phil Knight το πρώτο του προϊόν. Ο διανομέας της εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους ανταγωνιστές της. Η Nike έγινε κολοσσός. Η ASICS κράτησε τον δικό της δρόμο και το 2002 ξαναζωντάνεψε την παλιά τίγρη ως brand μόδας. Ο ιδρυτής της δεν έψαχνε απλώς ένα καλό παπούτσι. Έψαχνε έναν λόγο, και τον έβαλε μέσα στο όνομα της εταιρείας του.
GOOD TO KNOW
Mens ή anima: Η φράση προέρχεται από τον Ρωμαίο σατιρικό ποιητή Γιουβενάλη, που έγραψε «mens sana in corpore sano». Η ASICS άλλαξε το «mens» (νους) σε «anima» (ψυχή, ζωντάνια). Στο αρχικό κείμενο, μάλιστα, η φράση ήταν κάτι για το οποίο άξιζε να προσεύχεται κανείς, όχι σύνθημα για γυμναστική.
Το όνομα Nike είναι ελληνικό: Η Blue Ribbon πήρε το νέο της όνομα από τη Νίκη, τη θεά της νίκης στην αρχαία ελληνική μυθολογία.
Τα κίτρινα παπούτσια του Kill Bill: Στην ταινία Kill Bill του Quentin Tarantino, η Uma Thurman φοράει κίτρινη φόρμα, φόρο τιμής στη στολή του Bruce Lee στο «Game of Death», και κίτρινα Onitsuka Tiger με μαύρες ρίγες. Ο χαρακτηριστικός κίτρινος και μαύρος χρωματισμός κυκλοφορεί μέχρι σήμερα.
