THE BULLET POINT "PREVIEW"
Η μείωση της σπατάλης δεν ήταν μεμονωμένη δράση, αλλά αποτέλεσμα αλλαγών στην καθημερινή λειτουργία, από την πρόβλεψη των παραγγελιών έως την εκπαίδευση των εργαζομένων.
Πρόληψη και δωρεές λειτουργούν συμπληρωματικά, καθώς τα τρόφιμα που πλησιάζουν τη λήξη τους χωρίς να πουληθούν φτάνουν σε ανθρώπους μέσω του προγράμματος «Τρόφιμα Αγάπης».
Ο νέος στόχος με το WWF Ελλάς είναι μείωση της σπατάλης κατά 50% έως το 2030, ως μέρος ευρύτερης αλλαγής σε όλη την αλυσίδα τροφίμων.
Για ένα σούπερ μάρκετ, κάθε τρόφιμο που πετιέται είναι ένα προϊόν που αγοράστηκε, μεταφέρθηκε και αποθηκεύτηκε χωρίς ποτέ να πουληθεί. Στην ΑΒ Βασιλόπουλος, οι απώλειες αυτές μειώθηκαν κατά 22% στα καταστήματα και στις αποθήκες σε σχέση με το 2019, ενώ οι δωρεές τροφίμων υπερδιπλασιάστηκαν.
Τα αποτελέσματα καταγράφονται στον απολογισμό 2019–2025 της συνεργασίας της εταιρείας με το WWF Ελλάς, που είναι συνοδοιπόρος της από το 2019. Δεν προήλθαν από μία μεμονωμένη δράση, αλλά από αλλαγές στην καθημερινή λειτουργία κάθε καταστήματος, από τον υπολογισμό της παραγγελίας μέχρι τη διαχείριση ενός προϊόντος που πλησιάζει τη λήξη του.
Το πρώτο εργαλείο είναι η πρόβλεψη. Όταν ένα κατάστημα παραλαμβάνει περισσότερα φρέσκα προϊόντα από όσα μπορεί να πουλήσει, η απώλεια είναι σχεδόν βέβαιη. Όταν παραλαμβάνει λιγότερα, το ράφι μένει άδειο και ο πελάτης φεύγει χωρίς αυτό που ήρθε να αγοράσει. Για να ισορροπήσει ανάμεσα στα δύο, η ΑΒ εφάρμοσε στο σύνολο των εταιρικών της καταστημάτων αυτοματοποιημένο σύστημα πρόβλεψης και αναπλήρωσης παραγγελιών, για καλύτερη διαθεσιμότητα και διαχείριση των αποθεμάτων.
Το δεύτερο είναι η μέτρηση. Κάθε κατάστημα έχει δικό του στόχο για τη μείωση των «καταστροφών», όπως ονομάζονται στο λιανεμπόριο τα προϊόντα που αποσύρονται επειδή έληξαν ή αλλοιώθηκαν, ενώ οι απώλειες τροφίμων σε καταστήματα και αποθήκες παρακολουθούνται κάθε μήνα. Η σπατάλη παύει έτσι να είναι ένα γενικό μέγεθος και γίνεται μετρήσιμη πρακτική για κάθε μονάδα ξεχωριστά.
Το τρίτο είναι οι άνθρωποι. Οι εργαζόμενοι εκπαιδεύονται μέσω e-learning αλλά και μέσα στα καταστήματα, καθώς τα συστήματα αποδίδουν μόνο όταν όσοι δουλεύουν στο ράφι και στην αποθήκη ξέρουν πώς να τα αξιοποιήσουν. Έτσι η πρόληψη γίνεται συνήθεια της ομάδας και όχι οδηγία από ψηλά.
Πρόγραμμα «Τρόφιμα Αγάπης»
Η πρόληψη δεν μηδενίζει τις απώλειες. Ένα μέρος των προϊόντων θα πλησιάζει πάντα την ημερομηνία λήξης χωρίς να έχει πουληθεί. Γι’ αυτά, η ΑΒ οργανώνει δωρεές κοντόληκτων τροφίμων, δηλαδή όσων είναι ακόμη κατάλληλα αλλά πλησιάζουν τη λήξη τους, μέσα από το πρόγραμμα «Τρόφιμα Αγάπης». Οι δωρεές του προγράμματος αυξήθηκαν κατά 111% έναντι του 2019, ενώ μέσα στην εξαετία δωρίστηκαν περισσότερα από 68 εκατομμύρια γεύματα σε φορείς και ιδρύματα με τα οποία συνεργάζεται στο πρόγραμμα.
Τα δύο σκέλη λειτουργούν συμπληρωματικά. Η πρόληψη περιορίζει τον όγκο που περισσεύει, ενώ οι δωρεές εξασφαλίζουν ότι όσα τελικά μένουν απούλητα φτάνουν σε ανθρώπους αντί για τα απορρίμματα. Η ιεράρχηση είναι σαφής, πρώτα η πρόληψη και ύστερα η δωρεά.
Πάνω σε αυτή τη βάση χτίζεται το επόμενο βήμα. Η νέα συνεργασία ΑΒ–WWF Ελλάς θέτει στόχο μείωσης της σπατάλης τροφίμων κατά 50% έως το 2030. Η λογική μένει ίδια, πρόληψη μέσα στην καθημερινή λειτουργία και οργανωμένες δωρεές για όσα δεν πουλιούνται.
Η δέσμευση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλάνο για την αλλαγή συνηθειών σε όλη την αλυσίδα τροφίμων. Στις εκπομπές, ο στόχος είναι μείωση κατά 50% στις δραστηριότητες της ίδιας της ΑΒ και κατά 37% στην αλυσίδα αξίας, από τους προμηθευτές έως τον καταναλωτή. Το πλάνο περιλαμβάνει επίσης μετρήσιμους στόχους για τη μηδενική αποψίλωση των δασών, τις επιλογές θαλασσινών με σαφή κριτήρια, τα ισορροπημένα διατροφικά πρότυπα και τη μείωση των πλαστικών συσκευασιών.
Για μια εταιρεία που εδώ και δεκαετίες βρίσκεται στο πλευρό των ελληνικών νοικοκυριών, με δίκτυο άνω των 600 σούπερ μάρκετ και το ΑΒ Eshop, η κλίμακα δίνει βάρος σε κάθε τέτοια αλλαγή. Η αξία της δεν κρίνεται μόνο στις εκθέσεις προόδου, αλλά στην καθημερινή λειτουργία κάθε καταστήματος. Όπως συνοψίζει το μήνυμα της κοινής πρωτοβουλίας, τι θα έχουμε να φάμε στο μέλλον εξαρτάται από το τι επιλέγουμε να φάμε σήμερα.
