THE BULLET POINT "PREVIEW"
Μέσα σε τέσσερις ημέρες του Οκτωβρίου, ουκρανικά drones έπληξαν τρία data centers της Yandex και προκάλεσαν διακοπές λειτουργίας.
Η AWS ανακοίνωσε ότι δεν μπορεί να αποκαταστήσει την πρόσβαση σε πόρους και δεδομένα που φιλοξενούνταν αποκλειστικά στην περιοχή του Μπαχρέιν, καθώς η ζημιά ξεπέρασε όσα έχουν σχεδιαστεί να αντέχουν οι υπηρεσίες της.
Αντίγραφα ασφαλείας, δεδομένα σε περισσότερες από μία γεωγραφικές περιοχές και δοκιμασμένα σχέδια επαναφοράς κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε μια διακοπή και μια καταστροφή.
Η πρώτη τελεία. Μέσα σε τέσσερις ημέρες, από τις 8 έως τις 11 Οκτωβρίου, ουκρανικά drones έπληξαν τρία data centers της Yandex, του ρωσικού τεχνολογικού κολοσσού. Στο Σάσοβο, όπου βρίσκονται δύο από τους τρεις υπερυπολογιστές με τους οποίους η εταιρεία αναπτύσσει το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης της, το data center τέθηκε πλήρως εκτός λειτουργίας. Στην Καλούγκα, μέρος της υποδομής τέθηκε εκτός λειτουργίας. Στο Βλαντίμιρ, η Yandex ανακοίνωσε πλήρη αναστολή λειτουργίας και συνέστησε στους πελάτες της να ενεργοποιήσουν τα σχέδια έκτακτης ανάγκης τους. Ο Zelenskyy είπε ότι η Ουκρανία απαντά «με τον ίδιο τρόπο» στα ρωσικά πλήγματα σε δικά της κέντρα δεδομένων.
Η δεύτερη τελεία. Είχαν προηγηθεί τα πλήγματα στον Κόλπο. Τον Μάρτιο, στον πόλεμο με το Ιράν, ιρανικά drones χτύπησαν δύο εγκαταστάσεις της Amazon Web Services στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και προκάλεσαν ζημιές σε μία στο Μπαχρέιν. Τον Σεπτέμβριο, η AWS ανακοίνωσε ότι δεν μπορεί να αποκαταστήσει την πρόσβαση σε πόρους και δεδομένα που φιλοξενούνταν αποκλειστικά στην περιοχή του Μπαχρέιν. Οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν ήδη κατονομάσει 18 αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας ως «νόμιμους στόχους».
Η γραμμή. Το «cloud» δεν είναι σύννεφο. Είναι κτίρια με ρεύμα, ψύξη και συγκεκριμένη διεύθυνση. Ένα πλήγμα σε τέτοιο κτίριο μπορεί να διακόψει τη λειτουργία τραπεζών, ηλεκτρονικών καταστημάτων, λογιστηρίων και αλυσίδων εφοδιασμού που δεν έχουν καμία σχέση με τον πόλεμο και δεν διαθέτουν εφεδρεία αλλού. Γι’ αυτό τα data centers μπαίνουν στην ίδια κατηγορία με τα διυλιστήρια, τα λιμάνια και τα δίκτυα ρεύματος: κρίσιμες υποδομές και, σε καιρό πολέμου, στόχοι. Η ίδια η AWS ανέφερε ότι η ζημιά στο Μπαχρέιν απλώθηκε σε περισσότερες από μία ζώνες και ξεπέρασε όσα έχουν σχεδιαστεί να αντέχουν οι υπηρεσίες της.
Η άλλη ανάγνωση. Τα πλήγματα συνδέονται με δύο συγκεκριμένες πολεμικές συγκρούσεις. Δεν σημαίνει ότι κάθε data center, οπουδήποτε, αντιμετωπίζει τον ίδιο κίνδυνο. Και η AWS λέει ότι οι περισσότεροι πελάτες της στο Μπαχρέιν είχαν μεταφέρει τις εφαρμογές τους πριν η περιοχή τεθεί εκτός λειτουργίας. Η άμυνα δεν είναι μόνο στρατιωτική: αντίγραφα ασφαλείας, δεδομένα σε περισσότερες από μία γεωγραφικές περιοχές και σχέδια επαναφοράς που έχουν δοκιμαστεί στην πράξη. Δεν εξαφανίζουν τον κίνδυνο, αλλά κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε μια διακοπή και μια καταστροφή.
Η σκέψη που μένει. Η Ελλάδα θέλει να γίνει κόμβος data centers. Η Microsoft κατασκευάζει υποδομή data centers στην Αττική και η Google έχει ανακοινώσει τη δημιουργία cloud region στη χώρα. Σε αυτόν τον ανταγωνισμό, η χώρα δεν θα κρίνεται μόνο από τη θέση και την ενέργεια, αλλά και από τη σταθερότητα και την ασφάλεια που μπορεί να προσφέρει. Και για κάθε επιχείρηση, το ερώτημα είναι πλέον πρακτικό: δεν αρκεί να ξέρει αν έχει αντίγραφα ασφαλείας. Πρέπει να ξέρει και σε ποια χώρα βρίσκονται.
GOOD TO KNOW
Τι προβλέπει η ΕΕ: η οδηγία για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων (CER, 2022/2557) περιλαμβάνει την ψηφιακή υποδομή στους τομείς στους οποίους τα κράτη-μέλη ταυτοποιούν κρίσιμες οντότητες. Η προθεσμία για την ταυτοποίησή τους ήταν η 17η Ιουλίου 2026. Για τους παρόχους data centers, μεγάλο μέρος των υποχρεώσεων κυβερνοασφάλειας καλύπτεται από την οδηγία NIS2.
Πόσο ρεύμα καταναλώνουν: σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, τα data centers κατανάλωσαν το 2024 περίπου 415 TWh, δηλαδή το 1,5% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας. Έως το 2030 η κατανάλωση αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί και να φτάσει περίπου τις 945 TWh, κυρίως λόγω της τεχνητής νοημοσύνης.
Πώς στήνεται το cloud: οι μεγάλοι πάροχοι χωρίζουν κάθε «περιοχή» σε ξεχωριστές ζώνες διαθεσιμότητας. Η καθεμία έχει ένα ή περισσότερα κέντρα δεδομένων και είναι σχεδιασμένη ώστε μια βλάβη να μην περνά στις υπόλοιπες. Το Μπαχρέιν έδειξε ότι ο πόλεμος μπορεί να χτυπήσει περισσότερες ζώνες ταυτόχρονα.
