Ήξερες ότι το Frisbee ξεκίνησε από έναν φούρνο, ένα ταψάκι πίτας και μερικούς φοιτητές;

Μια οικογενειακή επιχείρηση αρτοποιίας, τα μεταλλικά ταψάκια που πετούσαν φοιτητές και ένας εφευρέτης που γοητευόταν από τους ιπτάμενους δίσκους βρίσκονται πίσω από ένα από τα διασημότερα παιχνίδια του κόσμου. Η Wham-O μετέτρεψε την ιδέα σε παγκόσμιο brand και, τελικά, σε ολόκληρη κατηγορία αθλημάτων.

Ήξερες ότι το Frisbee ξεκίνησε από έναν φούρνο, ένα ταψάκι πίτας και μερικούς φοιτητές;

THE BULLET POINT "PREVIEW"

Η Frisbie Pie Company ξεκίνησε την ιστορία της στο Κονέκτικατ τον 19ο αιώνα, χωρίς καμία σχέση με τη βιομηχανία παιχνιδιών.

O Walter Morrison ανέπτυξε πλαστικούς ιπτάμενους δίσκους τη δεκαετία του 1940, ενώ η Wham-O απέκτησε τα δικαιώματα εμπορικής αξιοποίησης το 1957.

Το Frisbee εξελίχθηκε από παιχνίδι αναψυχής σε διεθνώς αναγνωρίσιμο brand, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη αθλημάτων όπως το ultimate και το disc golf.

6 MIN READ

Ένα μεταλλικό ταψάκι πίτας, μερικοί φοιτητές που αναζητούσαν έναν τρόπο να διασκεδάσουν και μια λέξη που έμελλε να γίνει γνωστή σε ολόκληρο τον κόσμο. Η ιστορία του Frisbee μοιάζει με εκείνες τις επιχειρηματικές διαδρομές που κανείς δεν θα μπορούσε να σχεδιάσει από την αρχή.

Γιατί το όνομά του δεν γεννήθηκε σε κάποιο διαφημιστικό γραφείο ούτε προέκυψε από έρευνες καταναλωτών. Συνδέθηκε με μια επιχείρηση που πουλούσε πίτες και με μια συνήθεια που αναπτύχθηκε στις αμερικανικές πανεπιστημιουπόλεις. Χρειάστηκε, βέβαια, η παρέμβαση ενός εφευρέτη και στη συνέχεια μιας εταιρείας παιχνιδιών για να μετατραπεί αυτή η ιστορία σε εμπορική επιτυχία.

Η διαδρομή του Frisbee αποκαλύπτει κάτι ενδιαφέρον για τα brands. Δεν δημιουργούνται όλα επειδή μια επιχείρηση εντοπίζει εξαρχής μια συγκεκριμένη ανάγκη. Ορισμένες φορές η αγορά αρχίζει να διαμορφώνεται από τους ίδιους τους ανθρώπους, που ανακαλύπτουν μια απροσδόκητη χρήση ενός αντικειμένου. Η εταιρεία που θα αναγνωρίσει αυτή τη συμπεριφορά και θα της δώσει εμπορική μορφή μπορεί να δημιουργήσει ένα εντελώς νέο προϊόν.

Από τα ταψάκια της πίτας στις πανεπιστημιουπόλεις

Η ιστορία ξεκινά στο Μπρίτζπορτ του Κονέκτικατ. Το 1871, ο William Russell Frisbie ανέλαβε τη διαχείριση μιας επιχείρησης αρτοποιίας, την οποία αργότερα αγόρασε και μετονόμασε σε Frisbie Pie Company. Η εταιρεία προμήθευε πίτες στην ευρύτερη περιοχή, μεταξύ άλλων και σε πανεπιστημιακές κοινότητες. Τα μεταλλικά σκεύη στα οποία διατίθεντο οι πίτες απέκτησαν, σύμφωνα με τις ιστορικές αφηγήσεις, μια δεύτερη χρήση. Φοιτητές άρχισαν να τα πετούν μεταξύ τους, μετατρέποντας ένα αντικείμενο συσκευασίας σε αυτοσχέδιο παιχνίδι. Η πρακτική αυτή συνδέθηκε ιδιαίτερα με το Yale και άλλες πανεπιστημιουπόλεις της Νέας Αγγλίας.

Η λεπτομέρεια έχει σημασία επειδή η ιστορία του Frisbee συχνά παρουσιάζεται ως μια απλή, ευθύγραμμη εφεύρεση. Στην πραγματικότητα, η παράδοση των ιπτάμενων ταψιών και η ανάπτυξη του πλαστικού δίσκου αποτελούν δύο διαφορετικές ιστορίες που συναντήθηκαν αργότερα. Η ίδια η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ιπτάμενου Δίσκου αναγνωρίζει τη σύνδεση του ονόματος με τα ταψάκια της Frisbie Pie Company, αλλά η ακριβής διαδρομή μέσα από την οποία καθιερώθηκε η φοιτητική ονομασία βασίζεται σε ιστορικές μαρτυρίες και αφηγήσεις. Η ουσία παραμένει ότι η εταιρεία αρτοποιίας δεν σχεδίασε ούτε κατασκεύασε το μεταγενέστερο πλαστικό παιχνίδι.

Ο εφευρέτης που είδε μια διαφορετική αγορά

Στην άλλη πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Walter Frederick Morrison πειραματιζόταν με αντικείμενα που μπορούσαν να πετάξουν. Μαζί με τον Warren Franscioni ανέπτυξε το 1948 έναν πλαστικό ιπτάμενο δίσκο, σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική κοινωνία είχε γοητευτεί από τις ιστορίες για άγνωστα ιπτάμενα αντικείμενα. Το προϊόν εμφανίστηκε με ονομασίες όπως Flying Saucer και αργότερα Pluto Platter, αξιοποιώντας αυτή τη δημοφιλή πολιτισμική αναφορά. Δεν επρόκειτο απλώς για μια πλαστική απομίμηση του μεταλλικού ταψιού. Ο σχεδιασμός του δίσκου επέτρεπε καλύτερη πτήση, καθιστώντας το αντικείμενο κατάλληλο για επαναλαμβανόμενο παιχνίδι.

Ο Morrison είχε δημιουργήσει ένα προϊόν, αλλά η εφεύρεση από μόνη της δεν εξασφάλιζε μια μεγάλη εμπορική επιτυχία. Έπρεπε να παραχθεί σε μεγαλύτερη κλίμακα, να αποκτήσει διανομή και να παρουσιαστεί στους καταναλωτές ως παιχνίδι που άξιζε να αγοράσουν. Σε αυτό το σημείο εμφανίστηκε η Wham-O, η αμερικανική εταιρεία παιχνιδιών που είχε ιδρυθεί από τους Richard Knerr και Arthur Melin. Οι ιδρυτές της αναγνώρισαν τις εμπορικές δυνατότητες του δίσκου και το 1957 η εταιρεία απέκτησε τα δικαιώματα για την αξιοποίησή του. Η μεταφορά από την εφεύρεση στη βιομηχανική παραγωγή αποτέλεσε την καθοριστική αλλαγή.

Η Wham-O πουλούσε κάτι περισσότερο από ένα παιχνίδι

Η Wham-O δεν περιορίστηκε στην κατασκευή ενός πλαστικού αντικειμένου. Χρειάστηκε να εξηγήσει στους καταναλωτές πώς χρησιμοποιείται και γιατί έχει ενδιαφέρον. Η εταιρεία υιοθέτησε το όνομα Frisbee, παραπέμποντας στη λέξη που είχε ήδη συνδεθεί με το φοιτητικό παιχνίδι. Η ονομασία κατοχυρώθηκε ως εμπορικό σήμα το 1959. Έτσι, μια λέξη με αφετηρία μια επιχείρηση αρτοποιίας κατέληξε να ταυτιστεί με ένα προϊόν εντελώς διαφορετικής βιομηχανίας.

Το επιχειρηματικό πλεονέκτημα του Frisbee ήταν ότι δεν απαιτούσε πολύπλοκη υποδομή ούτε ειδικό χώρο. Μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε παραλίες, πάρκα, σχολεία και αυλές. Το παιχνίδι δεν είχε μία και μοναδική λειτουργία. Οι καταναλωτές μπορούσαν να επινοούν νέους τρόπους χρήσης, να δημιουργούν κανόνες και να το εντάσσουν σε διαφορετικές δραστηριότητες. Αυτή η ευελιξία αύξανε τις πιθανότητες να διαδοθεί. Όσο περισσότεροι άνθρωποι έπαιζαν, τόσο περισσότεροι άλλοι μπορούσαν να ανακαλύψουν το προϊόν παρακολουθώντας τους.

Η Wham-O επένδυσε επίσης στη βελτίωση του σχεδιασμού. Ο Ed Headrick, που συνδέθηκε στενά με την εξέλιξη του Frisbee, συνέβαλε στη δημιουργία νέων μοντέλων, ενώ το 1964 παρουσιάστηκε η επαγγελματική έκδοση του δίσκου. Η σταδιακή τεχνική βελτίωση επέτρεψε στο προϊόν να ξεπεράσει τα όρια ενός περιστασιακού παιχνιδιού και να αποκτήσει χαρακτηριστικά αθλητικού εξοπλισμού. Το ενδιαφέρον είναι ότι η εταιρεία δεν αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την αρχική της αγορά. Πρόσθεσε νέες χρήσεις πάνω στο ίδιο βασικό αντικείμενο.

Όταν ένα brand δημιουργεί ολόκληρα αθλήματα

Η επόμενη μεγάλη αλλαγή δεν προήλθε αποκλειστικά από την εταιρεία. Προήλθε από τους χρήστες. Το 1968, μαθητές του Columbia High School στο Νιου Τζέρσεϊ έπαιξαν μία από τις πρώτες οργανωμένες μορφές του ultimate, ενός ομαδικού αθλήματος που βασίζεται στην πάσα και στην υποδοχή του ιπτάμενου δίσκου. Αργότερα αναπτύχθηκε και το disc golf, στο οποίο οι παίκτες επιχειρούν να ολοκληρώσουν μια διαδρομή με όσο το δυνατόν λιγότερες ρίψεις. Η χρήση του δίσκου απέκτησε πλέον αθλητική οργάνωση, αγώνες και κοινότητες.

Για τη Wham-O αυτή η εξέλιξη δημιουργούσε νέες εμπορικές δυνατότητες. Το Frisbee μπορούσε πλέον να απευθύνεται όχι μόνο σε οικογένειες και παιδιά, αλλά και σε ενήλικους αθλητές, συλλόγους και διοργανώσεις. Η εταιρεία συνέβαλε στην πρώιμη προώθηση των αθλημάτων μέσω της International Frisbee Association, η οποία ιδρύθηκε το 1967. Στη συνέχεια, τα αθλήματα ακολούθησαν τη δική τους θεσμική ανάπτυξη, ανεξάρτητα από μία συγκεκριμένη κατασκευάστρια. Η World Flying Disc Federation απέκτησε επίσημη οργανωτική μορφή τη δεκαετία του 1980.

Αυτή η διάκριση εξηγεί και τη μακροχρόνια εμπορική αξία του ονόματος. Το Frisbee είναι κατοχυρωμένο brand, ενώ ο ιπτάμενος δίσκος αποτελεί ευρύτερη κατηγορία προϊόντων. Η Wham-O διατηρεί το Frisbee στο χαρτοφυλάκιό της, μαζί με άλλα γνωστά παιχνίδια όπως το Hula Hoop και το Slip ‘N Slide. Η ίδια περιγράφει τη δραστηριότητά της ως συνδυασμό διαχρονικών παιχνιδιών, αθλητισμού και υπαίθριας αναψυχής.

Η εταιρεία που δεν κατασκεύασε ποτέ Frisbee

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ιστορίας είναι ίσως ότι η Frisbie Pie Company δεν κέρδισε από τη μετέπειτα παγκόσμια επιτυχία του παιχνιδιού. Η επιχείρηση αρτοποιίας σταμάτησε να λειτουργεί το 1958, ενώ το όνομά της είχε ήδη περάσει, μέσα από τη φοιτητική παράδοση, σε μια διαφορετική αγορά. Ο Morrison είχε αναπτύξει το προϊόν και η Wham-O ήταν εκείνη που δημιούργησε τις προϋποθέσεις μαζικής εμπορικής επιτυχίας. Τρεις διαφορετικοί πρωταγωνιστές συνέβαλαν, με διαφορετικό τρόπο, στη διαμόρφωση ενός αναγνωρίσιμου brand.

Η ιστορία δείχνει ότι η εμπορική αξία δεν βρίσκεται πάντοτε μόνο στο αρχικό αντικείμενο ή στην τεχνική εφεύρεση. Μπορεί να βρίσκεται στην ικανότητα μιας επιχείρησης να αναγνωρίσει μια συμπεριφορά, να της δώσει συγκεκριμένη μορφή και να δημιουργήσει γύρω της μια αγορά που συνεχίζει να αναπτύσσεται.

Η Frisbie Pie Company πουλούσε πίτες. Ο Walter Morrison κατασκεύασε έναν ιπτάμενο δίσκο. Η Wham-O αναγνώρισε την ευκαιρία να τον μετατρέψει σε προϊόν μαζικής κατανάλωσης. Και οι ίδιοι οι άνθρωποι που έπαιζαν μαζί του δημιούργησαν, τελικά, κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα παιχνίδι.

 

GOOD TO KNOW

Το Frisbee μπήκε το 1998 στο National Toy Hall of Fame, έναν θεσμό του αμερικανικού μουσείου The Strong που αναγνωρίζει παιχνίδια με ιδιαίτερη πολιτισμική και ιστορική επίδραση.

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Ομοσπονδία Ιπτάμενου Δίσκου, περισσότερα από 100 εκατομμύρια Frisbee είχαν πουληθεί διεθνώς, ενώ τα αθλήματα ιπτάμενου δίσκου απέκτησαν εκατομμύρια συμμετέχοντες σε δεκάδες χώρες.

Η εμπορική επιτυχία του προϊόντος, επομένως, συνοδεύτηκε από τη δημιουργία μιας αθλητικής κουλτούρας που ξεπέρασε την αρχική εταιρεία.

Συνδεθείτε εδώ
ή αποκτήστε ετήσια συνδρομή εδώ.
THETOTALBUSINESS
Επισκόπηση απορρήτου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες των cookies αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και εκτελούν λειτουργίες όπως η αναγνώρισή σας όταν επιστρέφετε στον ιστότοπό μας και βοηθώντας την ομάδα μας να καταλάβει ποια τμήματα του ιστότοπου μας θεωρείτε πιο ενδιαφέροντα και χρήσιμα.