THE BULLET POINT "PREVIEW"
Τον περσινό Νοέμβριο, τον μήνα της Black Friday, η ελληνική λιανική κινήθηκε με πιο αργό ρυθμό από τις μεγάλες αγορές της ευρωζώνης, παρά την αυξημένη διάθεση για αγορές.
Αρκετοί έμποροι άπλωσαν χρονικά τις προσφορές σε όλο τον μήνα, χωρίς όμως αυτό να μεταφραστεί πάντα σε καλύτερες πωλήσεις.
Για πολλούς καταναλωτές η Black Friday είναι κυρίως ευκαιρία να πληρώσουν λιγότερα για αγορές που είχαν ήδη στο μυαλό τους και λιγότερο αφορμή για αυθόρμητα ψώνια.
Η Black Friday δεν χρειάζεται πια συστάσεις στην ελληνική αγορά. Σύμφωνα με την έρευνα EY Future Consumer Index Ελλάδα 2026, το 67% των καταναλωτών σκοπεύει να ψωνίσει φέτος τη Black Friday και τη Cyber Monday, από 63% πέρυσι και 50% το 2024.
Στα επίσημα στοιχεία, πάντως, η άνοδος αυτή δεν φαίνεται. Πέρυσι, όταν το ποσοστό είχε ήδη ανέβει στο 63%, ο όγκος των πωλήσεων στο ελληνικό λιανικό εμπόριο αυξήθηκε τον Νοέμβριο, τον μήνα της Black Friday, μόλις 0,7%, σύμφωνα με τα αναθεωρημένα στοιχεία της Eurostat. Η άνοδος ήταν χαμηλότερη από ό,τι στις τέσσερις μεγαλύτερες αγορές της ευρωζώνης. Οι καταναλωτές δεν περιμένουν πια τη Black Friday για να ξοδέψουν παραπάνω, αλλά για να πληρώσουν λιγότερα για όσα θα αγόραζαν ούτως ή άλλως.
Οι Έλληνες ψωνίζουν κυρίως όσα είχαν ήδη προγραμματίσει
Η έρευνα της EY το δείχνει καθαρά. Οι μισοί από όσους σκοπεύουν να ψωνίσουν φέτος θα κάνουν αγορές που είχαν ήδη στο πρόγραμμά τους, είτε επειδή τις ανέβαλαν είτε επειδή τις φέρνουν νωρίτερα. Μόνο ένας στους πέντε (19%) θα προσθέσει αγορές που δεν είχε σχεδιάσει. Στην κορυφή των σχεδίων βρίσκονται τα ρούχα και τα αξεσουάρ με 61%, τα είδη τεχνολογίας με 59% και οι ηλεκτρικές συσκευές με 42%.
Η πρώτη εκτίμηση της ΕΛΣΤΑΤ για τον περσινό Νοέμβριο δείχνει πού πήγαν τα χρήματα. Οι πωλήσεις στα καταστήματα με έπιπλα, ηλεκτρικά είδη και οικιακό εξοπλισμό αυξήθηκαν 9,5%, ενώ στην ένδυση και την υπόδηση μειώθηκαν κατά 1%. Οι συσκευές στήριξαν τον μήνα, χωρίς να ανεβάσουν αισθητά το σύνολο, αν και ο μηνιαίος δείκτης καλύπτει όλο το λιανεμπόριο και δεν απομονώνει την επίδραση της Black Friday.
Περισσότερες προσφορές που διαρκούν όλο τον Νοέμβριο
Στην άλλη πλευρά του ταμείου, η συμμετοχή μοιάζει πια με υποχρέωση. Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, πέρυσι συμμετείχε στη Black Friday το 81% των επιχειρήσεων λιανικής του δείγματος, όσο και το 2024, όταν το 2023 το ποσοστό ήταν 56%. Οι προσφορές απλώνονται και χρονικά, αφού μία στις τέσσερις επιχειρήσεις τις έτρεξε για ολόκληρο τον Νοέμβριο, από μία στις έξι το 2024.
Η μακρύτερη συμμετοχή δεν έφερε μεγαλύτερο ταμείο. Σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις (48%) είδαν τις πωλήσεις τους στη Black Friday να πέφτουν σε σχέση με το 2024, ενώ το ποσοστό όσων δήλωσαν χαμηλή ικανοποίηση από τις πωλήσεις ανέβηκε από 15% σε 38%. Οι περισσότερες έδωσαν εκπτώσεις πάνω από 30%, την ίδια ώρα που το 60% δήλωσε ότι οι προμηθευτές δεν τις διευκόλυναν στις τιμές.
Η έρευνα του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ έγινε σε τυχαίο πανελλαδικό δείγμα 258 επιχειρήσεων λιανικής που κάνουν εκπτώσεις, και σε αυτό το 64% αμφισβητεί πλέον την αξία του θεσμού. Οι έμποροι αυτοί εκτιμούν είτε ότι ευνοεί τις μεγάλες αλυσίδες και τα brands, είτε ότι δίνει μεγαλύτερο μερίδιο στις ελληνικές και διεθνείς πλατφόρμες, είτε ότι δεν συμφέρει τους μικρούς λόγω του χαμηλού περιθωρίου κέρδους.
Οι αξίες των αγορών αυξάνονται ταχύτερα από τους όγκους
Σύμφωνα με τη Eurostat, τον περσινό Νοέμβριο ο όγκος της λιανικής στην ευρωζώνη αυξήθηκε 2,5%, με την Ισπανία στο 6,3%, τη Γαλλία στο 3,6%, την Ιταλία στο 1,6% και τη Γερμανία στο 1,3%. Η Ελλάδα, με 0,7%, έμεινε σχεδόν στάσιμη, αν και στο αποτέλεσμα βάρυνε και η πτώση στα καύσιμα, που μετρούν στον ίδιο δείκτη.
Διεθνώς, η αξία των αγορών τρέχει πιο γρήγορα από τις ποσότητες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Salesforce, οι πωλήσεις της περσινής εβδομάδας της Black Friday αυξήθηκαν 7% σε αξία παγκοσμίως, όμως οι παραγγελίες ανέβηκαν μόλις 2%. Η άνοδος ήρθε κυρίως από τη μέση τιμή πώλησης, που αυξήθηκε 6%, και όχι από περισσότερες αγορές.
Η Black Friday πέτυχε τόσο ως θεσμός, που έχασε αυτό που την έκανε αποτελεσματική, τη σπανιότητα. Όταν οκτώ στις δέκα επιχειρήσεις συμμετέχουν, πολλές για ολόκληρες εβδομάδες και με εκπτώσεις πάνω από 30%, ο καταναλωτής μαθαίνει να περιμένει και να συγκρίνει, ενώ το όφελος συγκεντρώνεται σε όσους έχουν τον όγκο να το αντέξουν. Για τους μικρούς εμπόρους, το ερώτημα δεν είναι πια αν θα συμμετάσχουν, αλλά πόσο από το κόστος της έκπτωσης θα σηκώσουν μόνοι τους.
GOOD TO KNOW
Σε συντονισμένο έλεγχο αρχών από 23 χώρες της ΕΕ, την Ισλανδία και τη Νορβηγία, πέρυσι, το 30% από 314 ηλεκτρονικά καταστήματα παρουσίαζε λάθος τις εκπτώσεις της Black Friday. Ο κανόνας ορίζει ότι η έκπτωση υπολογίζεται πάνω στη χαμηλότερη τιμή των τελευταίων 30 ημερών.
Στις ΗΠΑ, την ημέρα της περσινής Black Friday, οι πωλήσεις στα φυσικά καταστήματα αυξήθηκαν μόλις 1,7%, ενώ οι ηλεκτρονικές ανέβηκαν 10,4%, σύμφωνα με τη Mastercard. Τα στοιχεία δεν αφαιρούν τον πληθωρισμό.
