Πώς φτάσαμε από τον εφιάλτη της ανεργίας στην εκτόξευση των κενών θέσεων εργασίας

Η ανεργία στην Ελλάδα υποχώρησε στο 7,6%, αλλά οι κενές θέσεις εργασίας αυξήθηκαν κατά 19,4% το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Από τον τουρισμό και τις κατασκευές μέχρι τη βιομηχανία, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν προσωπικό, ενώ χιλιάδες άνεργοι παραμένουν εκτός αγοράς. Η αναντιστοιχία δεξιοτήτων, οι αποδοχές και η δημογραφική γήρανση διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα για εργοδότες και εργαζομένους.

Πώς φτάσαμε από τον εφιάλτη της ανεργίας στην εκτόξευση των κενών θέσεων εργασίας

THE BULLET POINT "PREVIEW"

Οι κενές θέσεις εργασίας στην Ελλάδα έφτασαν τις 46.368 το δεύτερο τρίμηνο του 2026, αυξημένες κατά 19,4% σε ετήσια βάση, την ώρα που η ανεργία υποχώρησε στο 7,6% τον Σεπτέμβριο.

Στον τουρισμό και την εστίαση καταγράφηκαν περίπου 15.000 κενές θέσεις, ενώ το 63,3% των εργοδοτών στις κατασκευές εκτιμούσε τον Οκτώβριο του 2025 ότι οι ελλείψεις προσωπικού θα περιόριζαν την παραγωγή τους.

Το 39,5% των νέων πτυχιούχων εργάζεται σε θέσεις κατώτερες των προσόντων του, ενώ περισσότεροι από τους μισούς ανέργους είναι μακροχρόνια άνεργοι. Η αναντιστοιχία δεξιοτήτων και οι όροι απασχόλησης δυσκολεύουν την κάλυψη των διαθέσιμων θέσεων.

7 MIN READ

Η ελληνική αγορά εργασίας βρίσκεται αντιμέτωπη με μια αντίφαση που πριν από μερικά χρόνια, όταν η ανεργία έσπαγε το ένα αρνητικό ρεκόρ μετά το άλλο, θα έμοιαζε αδιανόητη.

Την ώρα που η ανεργία υποχωρεί και ολοένα περισσότεροι πολίτες βρίσκουν απασχόληση, χιλιάδες επιχειρήσεις αδυνατούν να καλύψουν τις ανάγκες τους σε προσωπικό. Θέσεις εργασίας παραμένουν κενές, παραγωγικές δραστηριότητες πιέζονται και ο ανταγωνισμός για την προσέλκυση εργαζομένων αποκτά νέα χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, οι κενές θέσεις εργασίας έφτασαν τις 46.368 το δεύτερο τρίμηνο του 2026, παρουσιάζοντας αύξηση 19,4% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.

Πρόκειται για περίπου 7.500 περισσότερες ακάλυπτες θέσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να δημιουργεί θέσεις απασχόλησης.

Το φαινόμενο, ωστόσο, δεν περιορίζεται σε μια προσωρινή αδυναμία στελέχωσης επιχειρήσεων, αλλά αποκαλύπτει βαθύτερες αλλαγές στη σχέση εργοδοτών και εργαζομένων, στις διαθέσιμες δεξιότητες, στις επαγγελματικές προτιμήσεις και στις δυνατότητες της οικονομίας να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες ανάγκες της.

Η μείωση της ανεργίας αλλάζει τους κανόνες

Για περισσότερο από μία δεκαετία, η υψηλή ανεργία αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας.

Οι επιχειρήσεις είχαν πρόσβαση σε μια μεγάλη δεξαμενή υποψηφίων, ενώ πολλοί εργαζόμενοι αποδέχονταν θέσεις που δεν ανταποκρίνονταν απαραίτητα στις προσδοκίες ή στα προσόντα τους. Η εικόνα αυτή όμως έχει αλλάξει.

Τον Σεπτέμβριο του 2026 η ανεργία διαμορφώθηκε στο 7,6%, έναντι 8,8% έναν χρόνο νωρίτερα. Η συρρίκνωση της δεξαμενής των διαθέσιμων εργαζομένων δημιουργεί νέες συνθήκες, καθώς οι επιχειρήσεις δεν μπορούν πλέον να θεωρούν δεδομένο ότι θα βρουν εύκολα προσωπικό.

Ένα μέρος των ανθρώπων που αναζητούσαν εργασία τα προηγούμενα χρόνια έχει πλέον απορροφηθεί από την αγορά. Παράλληλα, όσοι διαθέτουν εμπειρία ή εξειδικευμένες δεξιότητες έχουν συχνά περισσότερες επιλογές και συνεπώς μεγαλύτερη δυνατότητα να αξιολογούν τις προσφερόμενες αποδοχές και συνθήκες απασχόλησης.

Έτσι, μια θέση που κάποτε συγκέντρωνε δεκάδες υποψηφιότητες μπορεί σήμερα να παρουσιάζει περιορισμένο ενδιαφέρον.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι άνεργοι που απομένουν δεν επιθυμούν να εργαστούν. Σημαίνει όμως ότι η μείωση της ανεργίας καθιστά δυσκολότερη την αναζήτηση προσωπικού, ιδιαίτερα όταν οι απαιτήσεις μιας επιχείρησης δεν συμβαδίζουν με όσα προσφέρει.

Γιατί οι άνεργοι δεν καλύπτουν τις διαθέσιμες θέσεις

Το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες άνεργοι, ενώ οι επιχειρήσεις αναζητούν προσωπικό, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της αγοράς.

Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, περισσότεροι από τους μισούς ανέργους ήταν μακροχρόνια άνεργοι. Πρόκειται για μια κατηγορία που συχνά αντιμετωπίζει πρόσθετες δυσκολίες επανένταξης, είτε λόγω απαξίωσης δεξιοτήτων είτε εξαιτίας ηλικίας, οικογενειακών υποχρεώσεων ή γεωγραφικών περιορισμών.

Υπάρχει, επίσης, το ζήτημα της αναντιστοιχίας προσόντων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 39,5% των νέων πτυχιούχων ηλικίας 25 έως 34 ετών στην Ελλάδα εμφανίζεται υπερεκπαιδευμένο για τη θέση που κατέχει, όταν το αντίστοιχο ευρωπαϊκό ποσοστό βρίσκεται στο 22%.

Με απλά λόγια, η οικονομία παράγει ανθρώπινο δυναμικό με συγκεκριμένες σπουδές, ενώ πολλές επιχειρήσεις αναζητούν διαφορετικές ειδικότητες.

Δεν μπορεί, για παράδειγμα, ένας πτυχιούχος διοίκησης επιχειρήσεων να μετατραπεί αυτομάτως σε εξειδικευμένο τεχνίτη ή ένας μακροχρόνια άνεργος να καλύψει μια θέση που απαιτεί πολυετή επαγγελματική εμπειρία.

Υπάρχει βεβαίως και η διάσταση των προσωπικών επιλογών, αφού ορισμένοι εργαζόμενοι μπορεί να απορρίπτουν προσφερόμενες θέσεις, επειδή δεν ανταποκρίνονται στις φιλοδοξίες ή στις οικονομικές τους ανάγκες. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να επιτρέπουν το συμπέρασμα ότι η απροθυμία για εργασία αποτελεί τη βασική αιτία των ελλείψεων.

Οι κλάδοι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή

Ο τουρισμός και η εστίαση παραμένουν στο επίκεντρο του προβλήματος, καθώς στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 καταγράφηκαν περίπου 15.000 κενές θέσεις σε καταλύματα και επιχειρήσεις εστίασης.

Οι εκτιμήσεις των επαγγελματικών φορέων για τις συνολικές ανάγκες του τουρισμού είναι ακόμη υψηλότερες, με αναφορές σε περισσότερες από 85.000 ακάλυπτες ανάγκες στελέχωσης κατά την έναρξη της φετινής τουριστικής περιόδου. Πρόκειται, πάντως, για διαφορετική μεθοδολογική προσέγγιση από εκείνη της ΕΛΣΤΑΤ και τα μεγέθη δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα.

Την ελκυστικότητα αρκετών θέσεων περιορίζουν δεδομένα όπως η εποχικότητα, η δυσκολία εξεύρεσης κατοικίας σε δημοφιλείς προορισμούς και τα απαιτητικά ωράρια.

Σημαντικές πιέσεις καταγράφονται και στις κατασκευές αφούμ σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον Οκτώβριο του 2025 το 63,3% των εργοδοτών του κλάδου εκτιμούσε ότι οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού θα περιόριζαν την παραγωγή τους, έναντι 27,5% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το πρόβλημα αφορά ειδικευμένους τεχνίτες, χειριστές μηχανημάτων και άλλες ειδικότητες απαραίτητες για την υλοποίηση επενδύσεων.

Η βιομηχανία αντιμετωπίζει αντίστοιχες δυσκολίες, με το 22% των εργοδοτών του τομέα να αναμένει περιορισμούς στην παραγωγή εξαιτίας ελλείψεων προσωπικού, έναντι 17,5% στην ΕΕ.

Παράλληλα, το εμπόριο, η δημόσια διοίκηση και οι υπηρεσίες υγείας εμφανίζουν διαφορετικού τύπου ανάγκες στελέχωσης, αποδεικνύοντας ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται πλέον σε συγκεκριμένες εποχικές δραστηριότητες.

Το μισθολογικό ζήτημα και η νέα διαπραγματευτική δύναμη

Η έλλειψη εργαζομένων αναδεικνύει αναπόφευκτα και το ζήτημα των αποδοχών.

Σε μια αγορά με υψηλή ανεργία, η διαπραγματευτική ισχύς βρισκόταν σε μεγάλο βαθμό στην πλευρά των εργοδοτών. Όσο όμως περιορίζεται η διαθεσιμότητα προσωπικού, η ισορροπία μεταβάλλεται.

Μια επιχείρηση που δεν μπορεί να βρει εργαζομένους έχει ουσιαστικά δύο επιλογές. Να βελτιώσει την προσφορά της ή να αποδεχθεί ότι ενδέχεται να λειτουργήσει με λιγότερο προσωπικό.

Η βελτίωση δεν αφορά αποκλειστικά τον μισθό, αφού το σταθερό ωράριο, η δυνατότητα εξέλιξης, η εκπαίδευση, η κάλυψη εξόδων μετακίνησης ή διαμονής και η ποιότητα του εργασιακού περιβάλλοντος μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο.

Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι εάν υπάρχουν διαθέσιμοι εργαζόμενοι, αλλά εάν υπάρχουν εργαζόμενοι πρόθυμοι να αποδεχθούν τους συγκεκριμένους όρους μιας θέσης.

Από την άλλη πλευρά, πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν περιορισμένα περιθώρια αύξησης μισθών, εξαιτίας του λειτουργικού κόστους και των πιέσεων στην κερδοφορία τους.

Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος, όπου οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να προσφέρουν ελκυστικότερες αποδοχές και οι εργαζόμενοι δεν βρίσκουν επαρκή κίνητρα για να καλύψουν τις ανάγκες τους.

Η δημογραφική πίεση και οι εργαζόμενοι που λείπουν

Πέρα από τη συγκυρία, η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν πιο μακροπρόθεσμο περιορισμό, τη γήρανση του πληθυσμού.

Η σταδιακή αποχώρηση εργαζομένων λόγω συνταξιοδότησης και η περιορισμένη είσοδος νεότερων ηλικιών στην αγορά δημιουργούν προϋποθέσεις για διατήρηση των ελλείψεων.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει επισημάνει ειδικά για τις κατασκευές ότι η γήρανση του εργατικού δυναμικού και η μειωμένη συμμετοχή νεότερων εργαζομένων περιορίζουν τις παραγωγικές δυνατότητες του κλάδου.

Την ίδια στιγμή, σημαντικό μέρος του διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού παραμένει αναξιοποίητο.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει ένα από τα μεγαλύτερα χάσματα απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2025 η διαφορά έφτανε τις 17,4 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι 9,6 στην ΕΕ.

Η ενίσχυση των δομών φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων, η ευελιξία στην απασχόληση και η αποτελεσματικότερη επανένταξη γυναικών και μακροχρόνια ανέργων είναι κινήσεις που θα μπορούσαν να αυξήσουν ουσιαστικά το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό.

Πώς μπορεί να αντιστραφεί η κατάσταση

Η αντιμετώπιση των ελλείψεων απαιτεί συνδυασμό επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και παρεμβάσεων στην αγορά εργασίας.

Η σύνδεση της επαγγελματικής εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων αποτελεί βασική προτεραιότητα, ενώ, παράλληλα, η ενίσχυση τεχνικών ειδικοτήτων, η ουσιαστική μαθητεία και τα στοχευμένα προγράμματα επανακατάρτισης μπορούν να περιορίσουν την απόσταση μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.

Επίσης, η προσέλκυση Ελλήνων που εργάζονται στο εξωτερικό, αλλά και η οργανωμένη μετάκληση προσωπικού από τρίτες χώρες, μπορούν να προσφέρουν λύσεις σε κλάδους με σοβαρές ελλείψεις.

Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν επίσης οι ίδιες οι επιχειρήσεις, αφού η επένδυση στην παραγωγικότητα, η αξιοποίηση της τεχνολογίας και η δημιουργία καλύτερων συνθηκών απασχόλησης μπορούν να περιορίσουν την εξάρτηση από τη συνεχή αναζήτηση νέου προσωπικού.

Το ζητούμενο, άλλωστε, δεν είναι απλώς να καλυφθούν οι σημερινές κενές θέσεις, αλλά να δημιουργηθεί μια αγορά εργασίας που θα μπορεί να υποστηρίξει τη μελλοντική ανάπτυξη.

Η Ελλάδα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση από την εποχή της μαζικής ανεργίας και την έχει αφήσει πίσω της. Σήμερα, η πρόκληση πλέον είναι διαφορετική. Να μπορέσει η οικονομία να αξιοποιήσει αποτελεσματικότερα όσους εξακολουθούν να αναζητούν εργασία και ταυτόχρονα να προσφέρει στους εργαζομένους επαρκείς λόγους για να επιλέξουν τις θέσεις που δημιουργεί.

Διαφορετικά, οι ακάλυπτες θέσεις κινδυνεύουν να μετατραπούν από πρόβλημα στελέχωσης σε πραγματικό εμπόδιο για την ανάπτυξη της χώρας.

GOOD TO KNOW

Η Ελλάδα έχει σημαντικά περιθώρια να αυξήσει το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό χωρίς να βασιστεί αποκλειστικά στην προσέλκυση εργαζομένων από το εξωτερικό.

Το 2025, το χάσμα απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών έφτανε τις 17,4 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι 9,6 στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η ενίσχυση των δομών φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων θα μπορούσε να διευκολύνει περισσότερες γυναίκες να εισέλθουν ή να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας, αυξάνοντας την προσφορά προσωπικού σε μια περίοδο έντονων ελλείψεων.

Συνδεθείτε εδώ
ή αποκτήστε ετήσια συνδρομή εδώ.
THETOTALBUSINESS
Επισκόπηση απορρήτου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες των cookies αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και εκτελούν λειτουργίες όπως η αναγνώρισή σας όταν επιστρέφετε στον ιστότοπό μας και βοηθώντας την ομάδα μας να καταλάβει ποια τμήματα του ιστότοπου μας θεωρείτε πιο ενδιαφέροντα και χρήσιμα.