Η πορεία του κλάδου των σούπερ μάρκετ τα τελευταία χρόνια δείχνει μια πραγματικότητα που χαρακτηρίζεται από ανθεκτικότητα αλλά και έντονες πιέσεις. Η εξέλιξη των εσόδων υποδηλώνει ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή και η κατανάλωση βασικών αγαθών διατηρεί σταθερό ρυθμό, ακόμη και σε περιόδους οικονομικής αβεβαιότητας. Παράλληλα, η εικόνα της κερδοφορίας καταγράφει ότι η λειτουργία των επιχειρήσεων πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος και ο ανταγωνισμός περιορίζουν τα περιθώρια, δημιουργώντας μια απαιτητική ισορροπία.
Τα στοιχεία της τελευταίας τριετίας καταγράφουν σταθερή άνοδο του κύκλου εργασιών, με τα έσοδα να αυξάνονται από περίπου 14,5 δισ. ευρώ το 2023 σε 15,1 δισ. ευρώ το 2024 και να φτάνουν στα 16,2 δισ. ευρώ το 2025. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι τα σούπερ μάρκετ παραμένουν βασικός πυλώνας της καθημερινής κατανάλωσης, συγκεντρώνοντας υψηλό όγκο συναλλαγών και διατηρώντας ισχυρή παρουσία στην αγορά. Η αύξηση του κύκλου εργασιών συνδέεται με τη διατήρηση της ζήτησης για τρόφιμα και βασικά είδη, αλλά και με το γεγονός ότι τα νοικοκυριά κατευθύνουν σημαντικό μέρος του εισοδήματός τους σε αγορές βασικών αγαθών.
Ωστόσο, η θετική πορεία των εσόδων δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη βελτίωση της καθαρής κερδοφορίας. Παρά τη βελτίωση των λειτουργικών μεγεθών, με το EBITDA να αυξάνεται από περίπου 3,12 δισ. ευρώ το 2023 σε 3,29 δισ. ευρώ το 2024 και 3,55 δισ. ευρώ το 2025, τα αποτελέσματα προ φόρων εμφανίζουν πτωτική τάση, υποχωρώντας από περίπου 230 εκατ. ευρώ το 2023 σε 215 εκατ. ευρώ το 2024 και 197 εκατ. ευρώ το 2025. Αντίστοιχα, τα καθαρά κέρδη μειώνονται από 179 εκατ. ευρώ σε 168 εκατ. ευρώ και 154 εκατ. ευρώ, στοιχείο που αντανακλά τη συμπίεση των περιθωρίων. Το στοιχείο αυτό συνδέεται και με τη διατήρηση του περιθωρίου κέρδους προ φόρων του κλάδου σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, περίπου στο 1,65%, σύμφωνα με κλαδικά δεδομένα της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας και του ΙΕΛΚΑ. Η επίδοση αυτή παραμένει χαμηλότερη σε σύγκριση με διεθνείς αλυσίδες λιανεμπορίου τροφίμων, αναδεικνύοντας την ένταση του ανταγωνισμού και την επίδραση του αυξημένου λειτουργικού κόστους στα οικονομικά αποτελέσματα.
Η εικόνα αυτή συνδέεται με ένα σύνολο παραγόντων που επηρεάζουν τη λειτουργία του κλάδου, όπως η αύξηση του ενεργειακού κόστους, οι ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες, η ενίσχυση των προωθητικών ενεργειών και η ανάγκη συγκράτησης των τιμών σε ένα περιβάλλον όπου η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών δοκιμάζεται. Η άνοδος των εσόδων καταγράφει κυρίως τη διατήρηση της ζήτησης, ενώ η πτωτική πορεία της καθαρής κερδοφορίας αντανακλά το κόστος της στρατηγικής συγκράτησης τιμών.
Η στρατηγική των επιχειρήσεων κινείται σε δύο κατευθύνσεις που συχνά λειτουργούν σε αντίρροπη σχέση. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η ανάγκη προστασίας του καταναλωτή μέσω ελκυστικών τιμών, προσφορών και ενίσχυσης των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Από την άλλη, οι επιχειρήσεις καλούνται να διασφαλίσουν βιώσιμα οικονομικά αποτελέσματα, επενδύοντας σε logistics, ψηφιακές υποδομές, αναβάθμιση καταστημάτων και βελτίωση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η ισορροπία ανάμεσα στις δύο αυτές κατευθύνσεις καθορίζει την πορεία της κερδοφορίας.
Η πίεση στα περιθώρια ενισχύεται και από τη μεταβολή της καταναλωτικής συμπεριφοράς. Τα νοικοκυριά εμφανίζονται πιο προσεκτικά στη διαχείριση του προϋπολογισμού τους, με μεγαλύτερη ευαισθησία στις τιμές και αυξημένη στροφή σε προσφορές ή προϊόντα χαμηλότερου κόστους. Η ενίσχυση της ιδιωτικής ετικέτας αποτελεί χαρακτηριστική έκφραση αυτής της τάσης, καθώς οι καταναλωτές αναζητούν ισορροπία μεταξύ ποιότητας και τιμής. Παράλληλα, η συχνότητα επισκέψεων στα καταστήματα και η σύνθεση του καλαθιού αγορών προσαρμόζονται στα νέα οικονομικά δεδομένα, επηρεάζοντας τη δομή των πωλήσεων.
Μέσα σε αυτό το απαιτητικό περιβάλλον, ο κλάδος των σούπερ μάρκετ εμφανίζει ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών. Το ισοζύγιο εμπιστοσύνης παρουσιάζει θετική μεταβολή, φτάνοντας στο 5% το 2025 από 2% το 2024, γεγονός που δείχνει ότι οι καταναλωτές συνεχίζουν να θεωρούν τον κλάδο αξιόπιστο κρίκο της καθημερινότητας. Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς καταγράφεται σε περίοδο όπου η οικονομική πίεση παραμένει έντονη. Η θετική καταναλωτική εμπιστοσύνη αντανακλά τον ρόλο των σούπερ μάρκετ ως βασικής υποδομής καθημερινής εξυπηρέτησης, με σταθερή λειτουργία, ευρεία γεωγραφική παρουσία και συνεχή διαθεσιμότητα προϊόντων.
Η σχέση αυτή τροφοδοτείται από την προσπάθεια συγκράτησης τιμών, τις προωθητικές ενέργειες και τα προγράμματα επιβράβευσης που στοχεύουν στη διατήρηση της αγοραστικής βάσης. Η εμπιστοσύνη αποτελεί σημαντικό παράγοντα σταθεροποίησης για τον κλάδο, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου η κατανάλωση βρίσκεται υπό πίεση. Τα σούπερ μάρκετ λειτουργούν ως βασικό σημείο αναφοράς για την καθημερινή οικονομική δραστηριότητα των νοικοκυριών, στοιχείο που ενισχύει τη σχέση αξιοπιστίας με τους καταναλωτές.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι ο κλάδος κινείται σε συνθήκες ανθεκτικότητας αλλά και προσαρμογής. Η αύξηση των εσόδων επιβεβαιώνει τη σταθερότητα της ζήτησης, ενώ η πίεση στα κέρδη αναδεικνύει τη δυσκολία διατήρησης υψηλών περιθωρίων σε περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού και αυξημένου κόστους. Την ίδια στιγμή, η θετική πορεία της καταναλωτικής εμπιστοσύνης δημιουργεί προϋποθέσεις σταθερότητας και λειτουργεί ως βασικός παράγοντας στήριξης της αγοράς.
Η επόμενη περίοδος αναμένεται να καθοριστεί από την ικανότητα των επιχειρήσεων να διαχειριστούν το κόστος, να ενισχύσουν τη λειτουργική αποδοτικότητα και να προσαρμοστούν στις μεταβαλλόμενες καταναλωτικές ανάγκες. Η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών και στη διατήρηση βιώσιμων οικονομικών αποτελεσμάτων θα συνεχίσει να αποτελεί κεντρικό ζητούμενο.
