Οικογενειακές επιχειρήσεις και διαδοχή σπάνια συνυπάρχουν αρμονικά. Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, λιγότερες από το 15% των οικογενειακών επιχειρήσεων καταφέρνουν να περάσουν επιτυχώς στην τρίτη γενιά. Η ιστορική βιομηχανία ζυμαρικών Μέλισσα – Κίκιζας αποτελεί μία από αυτές τις εξαιρέσεις.
Σήμερα, τα ηνία της εταιρείας κρατά ο εγγονός του ιδρυτή και συνονόματός του, Αλέξανδρος Κίκιζας, ο οποίος εκπροσωπεί την τρίτη γενιά της οικογένειας σε μία από τις ελάχιστες ελληνικές βιομηχανίες τροφίμων που παραμένουν αμιγώς οικογενειακές. Μάλιστα, είναι μία από τις μόλις δύο ελληνικές βιομηχανίες ζυμαρικών που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό οικογενειακό έλεγχο. Η σχέση του Αλέξανδρου Κίκιζα με τη βιομηχανία ξεκίνησε πολύ πριν αναλάβει διοικητικά καθήκοντα. Μεγαλωμένος κυριολεκτικά μέσα στην επιχείρηση, περνούσε τα καλοκαίρια του από την ηλικία των έξι ετών στα διάφορα τμήματα της εταιρείας. Ξεκίνησε βγάζοντας παραγγελίες στην αποθήκη, ενώ ήδη από τα 11 του χρόνια χειριζόταν κλαρκ. Όπως έχει περιγράψει ο ίδιος, η ζωή του ήταν «άρρηκτα συνδεδεμένη» με την οικογενειακή επιχείρηση, καθώς από πολύ μικρή ηλικία συμμετείχε στις συζητήσεις με τον πατέρα του για ζητήματα καθημερινής λειτουργίας αλλά και στρατηγικής.
Σπούδασε Οικονομικά στο Queen Mary University του Λονδίνου και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στα Οικονομικά και τα Χρηματοοικονομικά στο Warwick University. Από το 2004 κατείχε τη θέση του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου και το 2013, σε ηλικία μόλις 33 ετών, ανέλαβε τη γενική διεύθυνση της εταιρείας, σε μια χρονιά με ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς συνέπεσε με τη συμπλήρωση 100 ετών από τη γέννηση του παππού του, Αλέξανδρου Κίκιζα. Ο ίδιος έχει αναφέρει ότι ο πατέρας του στάθηκε λιγότερο παρεμβατικός από ό,τι ίσως θα περίμενε κανείς σε μια οικογενειακή επιχείρηση, επιτρέποντάς του να διαμορφώσει τη δική του διοικητική προσέγγιση.
Παρά το βάρος της ιστορίας, ο Αλέξανδρος Κίκιζας δηλώνει ότι προσπαθεί να λειτουργεί χωρίς να έχει διαρκώς στο μυαλό του την ευθύνη της κληρονομιάς που παρέλαβε, θεωρώντας πως αυτό λειτουργεί τελικά προς όφελος της επιχείρησης. Ωστόσο, δεν κρύβει ότι αισθάνεται «βαθιά και έντονη ευθύνη» να παραδώσει στις επόμενες γενιές ό,τι του εμπιστεύθηκαν οι προκάτοχοί του. Υπό τη δική του ηγεσία, η Μέλισσα Κίκιζας ενίσχυσε σημαντικά τη διεθνή της παρουσία. Οι εξαγωγές έχουν διπλασιαστεί και πλέον αντιπροσωπεύουν περίπου το 50% του συνολικού κύκλου εργασιών, ενώ η εταιρεία διατηρεί ηγετική θέση στην ελληνική αγορά ζυμαρικών. Παράλληλα, έχουν υπάρξει κατά καιρούς προτάσεις εξαγοράς της επιχείρησης, οι οποίες απορρίφθηκαν, επιβεβαιώνοντας την πρόθεση της οικογένειας να διατηρήσει τον έλεγχο της ιστορικής βιομηχανίας.
Καθοριστικό στρατηγικό βήμα αποτέλεσε η είσοδος στην αγορά του ελαιολάδου μέσω της εξαγοράς της Terra Creta. Για τον Αλέξανδρο Κίκιζα, η επένδυση αυτή δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη επιχειρηματική κίνηση, αλλά συνδέεται με τον ευρύτερο επαναπροσδιορισμό της ταυτότητας της εταιρείας γύρω από την ελληνική και μεσογειακή διατροφή. Η Terra Creta εξελίσσεται σε βασικό πυλώνα ανάπτυξης του ομίλου. Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε η Ακαδημία Ελιάς Terra Creta, με στόχο την εκπαίδευση των παραγωγών και την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών στην καλλιέργεια. Παράλληλα, σχεδιάζεται η δημιουργία δεύτερου ελαιουργείου στη Μεσαρά Κρήτης, σε συνεργασία με παραγωγούς της περιοχής, οι οποίοι θα συμμετέχουν ως εταίροι στο εγχείρημα, υιοθετώντας ένα συνεταιριστικό μοντέλο συνεργασίας. Η πίστη του στην πρωτογενή παραγωγή συνοδεύεται και από δημόσιες παρεμβάσεις για τα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής γεωργίας. Ο ίδιος έχει επανειλημμένως επισημάνει ότι ο μικρός και πολυτεμαχισμένος κλήρος περιορίζει την ανταγωνιστικότητα της χώρας και προειδοποιεί ότι το πρόβλημα ενδέχεται να επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια λόγω της διαδοχής των επόμενων γενεών.
Όσον αφορά τα οικονομικά μεγέθη της εταιρείας, το 2024 αποτέλεσε μία από τις ισχυρότερες χρήσεις της τελευταίας δεκαετίας, με τον κύκλο εργασιών του ομίλου να αυξάνεται κατά 12,5% και να διαμορφώνεται στα 153,6 εκατ. ευρώ, έναντι 136,5 εκατ. ευρώ το 2023. Τα καθαρά κέρδη ανήλθαν σε 8,5 εκατ. ευρώ από 6,1 εκατ. ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα.
Παρότι διαχειρίζεται μία από τις ιστορικότερες ελληνικές βιομηχανίες τροφίμων, ο Αλέξανδρος Κίκιζας αποφεύγει τη δημοσιότητα και σπανίως παραχωρεί συνεντεύξεις. Προτιμά να αφιερώνει τον ελεύθερο χρόνο του στην οικογένειά του και στις αθλητικές δραστηριότητες, με το τένις, το σκι βουνού και το τρέξιμο να αποτελούν βασικές του επιλογές. Ανάμεσα στις εμπειρίες που ξεχωρίζει βρίσκεται και ένα ταξίδι σαφάρι στην Τανζανία. Όσο για την επόμενη γενιά, δηλώνει ότι θα ήθελε να δει τα παιδιά του στην επιχείρηση, υπό μία βασική προϋπόθεση, η οικογενειακή συνέχεια να συμβαδίζει πάντα με την καλή διοίκηση.
