Ο Πειραιάς αποκτά ξενοδοχεία. Πώς θα κρατήσει τον επισκέπτη;

Γύρω από το λιμάνι ανοίγουν το ένα μετά το άλλο νέα ξενοδοχεία. Το στοίχημα δεν είναι πόσοι θα περάσουν από την πόλη, αλλά πόσοι θα μείνουν.

Για δεκαετίες, ο Πειραιάς ήταν για τον ταξιδιώτη ένα πέρασμα. Ερχόταν για να πάρει το πλοίο για τα νησιά, ή κατέβαινε από ένα κρουαζιερόπλοιο και έφευγε για την Αθήνα. Η πόλη έβλεπε τον κόσμο να περνά, αλλά σπάνια να μένει. Αυτό αρχίζει να αλλάζει, τουλάχιστον στα κτίρια. Γύρω από το λιμάνι ανοίγουν νέα ξενοδοχεία, ιστορικά ακίνητα αλλάζουν χρήση, και το σχέδιο ανάπτυξης του λιμανιού προβλέπει και δικά του ξενοδοχεία. Κάθε τέτοια επένδυση είναι ένα στοίχημα για το μέλλον της πόλης. Το ερώτημα είναι τι ρόλο θα παίξει τελικά ο Πειραιάς. Θα γίνει τόπος που επιλέγεις να μείνεις; Θα παραμείνει κυρίως σταθμός για το επόμενο ταξίδι; Ή θα αξιοποιήσει τον ρόλο του ως κέντρο της ναυτιλίας;

Μια αγορά που χτίζεται εδώ και επτά χρόνια

Η αλλαγή δεν ξεκίνησε χθες. Το The Alex της Santikos Collection άνοιξε το 2019 στην Καστέλλα. Ακολούθησαν, πιο κοντά στο κεντρικό λιμάνι, το Port Square το 2022 και το Mitsis N’U Piraeus Port το 2024, στο κτίριο του παλιού αποστακτηρίου Μεταξά. Το 2025 ήρθε το πεντάστερο Port Tower. Η επόμενη φουρνιά είναι ήδη καθ’ οδόν. Η ιστορική οικία Σπυρίδωνα Μεταξά, έργο του Τσίλλερ, πήρε τον Σεπτέμβριο έγκριση από το υπουργείο Πολιτισμού για να γίνει πεντάστερο. Στη Γούναρη 3, το The Modernist ετοιμάζει τετράστερο για το καλοκαίρι του 2027. Στην Κασιμάτη 4, ο e-ΕΦΚΑ κάνει δεύτερη προσπάθεια να βρει επενδυτή για ξενοδοχείο. Και το σχέδιο ανάπτυξης του λιμανιού προβλέπει δύο ξενοδοχεία σε παλιές αποθήκες της Ηετιώνειας Ακτής, μαζί με νέο σταθμό κρουαζιέρας.

Γιατί τώρα

Η μεγάλη αφορμή είναι η κρουαζιέρα. Ο Πειραιάς δεν είναι πια μόνο ενδιάμεση στάση. Γίνεται όλο και περισσότερο το λιμάνι όπου ξεκινά και τελειώνει το ταξίδι. Σύμφωνα με τον ΟΛΠ, οι επιβάτες που ξεκίνησαν ή τελείωσαν εδώ την κρουαζιέρα τους ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο το 2024, από περίπου 800.000 το 2023. Ο ΟΛΠ κατατάσσει πλέον τον Πειραιά ανάμεσα στα τρία κορυφαία λιμάνια της Μεσογείου σε αυτή την κατηγορία. Το 2025, η συνολική κίνηση κρουαζιέρας έφτασε σε νέο ρεκόρ, περίπου 1,85 εκατ. επιβάτες. Ο ίδιος ο ΟΛΠ εξηγεί γιατί αυτό μετρά: το λιμάνι αφετηρίας σημαίνει μεγαλύτερη διαμονή των ταξιδιωτών και έσοδα για την τοπική αγορά, την εστίαση και τις μεταφορές. Ο επιβάτης μιας ενδιάμεσης στάσης επιστρέφει στο πλοίο το ίδιο βράδυ. Όποιος όμως φτάνει αεροπορικώς για να επιβιβαστεί, ή τελειώνει εδώ την κρουαζιέρα του, μπορεί να χρειαστεί ή να θελήσει να μείνει. Το ερώτημα είναι πού.

Ο Πειραιάς ως σταθμός

Αν κοιτάξει κανείς πού ανοίγουν τα ξενοδοχεία, η εικόνα είναι καθαρή. Τα περισσότερα βρίσκονται γύρω από το κεντρικό λιμάνι, δίπλα στις πύλες των πλοίων για τα νησιά και στον σταθμό του ΗΣΑΠ. Δεν βρίσκονται δίπλα στους σταθμούς κρουαζιέρας, που απέχουν μερικά χιλιόμετρα νοτιότερα. Το ίδιο το Mitsis N’U δίνει απόσταση 3 χιλιομέτρων από αυτούς. Η θέση τους ευνοεί ιδιαίτερα τη διαμονή πριν ή μετά το ταξίδι. Και το κέντρο της Αθήνας, με την Ακρόπολη, τα μουσεία και τις γειτονιές του, είναι προσβάσιμο σε περίπου μισή ώρα με το μετρό. Για τον επισκέπτη που έχει μία ελεύθερη μέρα, ο φυσικός πειρασμός είναι να τη ζήσει εκεί. Ο κίνδυνος για την πόλη είναι να γίνει μια πολυτελής αίθουσα αναμονής: ένα καλό κρεβάτι πριν από το πλοίο, χωρίς λόγο να μείνεις μια μέρα παραπάνω.

Ο Πειραιάς ως προορισμός

Υπάρχουν όμως και σημάδια προς την άλλη κατεύθυνση. Τα νέα ξενοδοχεία δεν είναι απλώς δωμάτια δίπλα στο λιμάνι. Το Mitsis N’U περιγράφεται ως αστικό lifestyle ξενοδοχείο, με εστιατόριο και μπαρ στον όγδοο όροφο. Το The Alex έχει rooftop με θέα σε όλη την Αθηναϊκή Ριβιέρα. Είναι χώροι που απευθύνονται και σε όσους δεν μένουν εκεί, και που δίνουν λόγο να περάσει κανείς τη βραδιά του στον Πειραιά. Και όταν διατηρητέα κτίρια, όπως το αποστακτήριο και η οικία Μεταξά, γίνονται ξενοδοχεία, η πόλη προσφέρει κάτι που ένας απλός σταθμός δεν έχει: ιστορία που μπορείς να ζήσεις. Ο Πειραιάς έχει άλλωστε ήδη γειτονιές που ο επισκέπτης αγαπά, όπως η Καστέλλα και το Μικρολίμανο.

Ο Πειραιάς ως τόπος δουλειάς

Υπάρχει και μια τρίτη διάσταση, που συχνά ξεχνιέται. Ο Πειραιάς είναι η πρωτεύουσα της ελληνικής ναυτιλίας. Το νέο ZEUS Piraeus Grand, με 125 διαμερίσματα δίπλα στο λιμάνι, απευθύνεται σε στελέχη, ομάδες έργου και επαγγελματίες που χρειάζονται βάση στην πόλη για μέρες, εβδομάδες ή και μήνες. Είναι ένα κοινό που έρχεται στον Πειραιά όχι επειδή περνά από εκεί, αλλά επειδή εκεί βρίσκεται η δουλειά του.

Τρεις ρόλοι, μία πόλη

Συνήθως η συζήτηση στήνεται σαν δίλημμα: ή προορισμός ή σταθμός. Η πραγματικότητα του Πειραιά δείχνει ότι δεν χρειάζεται να διαλέξει. Προορισμός, συγκοινωνιακός κόμβος και ναυτιλιακό κέντρο δεν είναι ανταγωνιστικές επιλογές, και μπορούν να στηρίζουν ο ένας τον άλλον. Οι ίδιες οι επενδύσεις το έχουν ήδη καταλάβει. Το ZEUS Piraeus Grand δεν απευθύνεται μόνο σε επαγγελματίες, αλλά και σε όσους ξεκινούν ταξίδι για τα νησιά, και σε οικογένειες. Το Mitsis N’U παρουσιάζεται ως ξενοδοχείο τόσο για επαγγελματικά όσο και για τουριστικά ταξίδια. Το Port Square, δίπλα στις πύλες των πλοίων για τις Κυκλάδες, προβάλλει ταυτόχρονα το Μικρολίμανο, το Πασαλιμάνι και την άμεση σύνδεση με την Ακρόπολη. Ακόμη και το σχέδιο ανάπτυξης του λιμανιού βάζει δίπλα δίπλα τον σταθμό κρουαζιέρας, τα ξενοδοχεία και χώρους μουσείων.

Η λογική είναι απλή, γιατί κάθε ρόλος φέρνει κάτι που λείπει από τον άλλον. Ο κόμβος φέρνει όγκο: εκατομμύρια άνθρωποι περνούν κάθε χρόνο από το λιμάνι, και η κίνηση αυτή δημιουργεί μια ισχυρή βάση ζήτησης για τα ξενοδοχεία. Η ναυτιλία φέρνει συνέχεια: τα επαγγελματικά ταξίδια δεν ακολουθούν το καλοκαίρι όπως τα νησιά και η κρουαζιέρα, και γεμίζουν δωμάτια και τραπέζια και τους μήνες που ο τουρίστας λείπει. Ο προορισμός φέρνει αξία: ένας λόγος να μείνει κανείς μια μέρα παραπάνω μετατρέπει τον επιβάτη σε επισκέπτη, και τον επισκέπτη σε πελάτη για τα εστιατόρια, τα μαγαζιά και τις γειτονιές της πόλης.

Αυτό που λείπει είναι οι γέφυρες ανάμεσά τους. Γέφυρες στον χώρο, όπως ένας ευχάριστος δρόμος από τις πύλες των πλοίων μέχρι την Καστέλλα και το Μικρολίμανο. Γέφυρες στο προϊόν, όπως μια μέρα στον Πειραιά πριν από την κρουαζιέρα, που να μπορεί κανείς να την κλείσει μαζί με το ταξίδι του. Και γέφυρες ανάμεσα σε όσους αποφασίζουν: δήμος, ΟΛΠ, ξενοδόχοι και επιχειρήσεις χρειάζεται να συνδέσουν τις επιμέρους πρωτοβουλίες τους σε κοινή στρατηγική. Ο επιβάτης που μένει ένα βράδυ μπορεί να γίνει ο επισκέπτης που επιστρέφει. Το στέλεχος που έρχεται για δουλειά μπορεί να φέρει την επόμενη φορά την οικογένειά του. Οι ρόλοι δεν αθροίζονται απλώς. Αν συνδεθούν, πολλαπλασιάζονται.

Το μεγάλο ερώτημα

Οι επενδύσεις προχωρούν. Λιγότερο σαφές είναι πώς συνδέονται σε μια κοινή στρατηγική για την πόλη. Γιατί τα κτίρια μόνα τους δεν κρατούν τον επισκέπτη. Ένας τόπος τον κρατά όταν του δίνει λόγο να μείνει μια μέρα παραπάνω, και αυτό δεν μπορεί να το χτίσει κανένας ξενοδόχος μόνος του. Ο Πειραιάς έχει ήδη ταυτότητα. Το στοίχημα είναι να τη μετατρέψει σε λόγο παραμονής. Να μη μετρά μόνο πόσοι περνούν από το λιμάνι, αλλά πόσοι μένουν, επιστρέφουν και ξοδεύουν στην πόλη.