Η πρώτη τελεία. Την Τετάρτη, λίγες μέρες πριν από τις ετήσιες συνεδριάσεις του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στη Μπανγκόκ, η επικεφαλής του Ταμείου Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα έστειλε ένα σαφές μήνυμα. Το παγκόσμιο δημόσιο χρέος πλησιάζει τα επίπεδα που είχε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μπορεί να ξεπεράσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ πριν από το 2030. Οι κυβερνήσεις, είπε, δεν μπορούν πια να βασίζονται μόνο στην ανάπτυξη για να λύσουν τα δημοσιονομικά τους προβλήματα. Ως «χειρότερους παραβάτες» ανέφερε τις ανεπτυγμένες οικονομίες και ζήτησε από τις υπερχρεωμένες να σφίξουν τους προϋπολογισμούς τους.
Η δεύτερη τελεία. Την Παρασκευή, περίπου 30.000 άνθρωποι, σύμφωνα με την αστυνομία, διαδήλωσαν στις Βρυξέλλες κατά των περικοπών που ετοιμάζει η βελγική κυβέρνηση. Το Σάββατο, χιλιάδες βγήκαν στους δρόμους της Λισαβόνας και του Πόρτο, με σύνθημα «Δεν πάει άλλο να ζούμε έτσι», για τα ενοίκια, τους μισθούς και το κόστος ζωής. Προηγήθηκαν η Γαλλία και η Ισπανία.
Η γραμμή. Το ΔΝΤ ζητά από τις κυβερνήσεις να σφίξουν το ζωνάρι ακριβώς τη στιγμή που οι πολίτες λένε ότι δεν έχει μείνει άλλη τρύπα να σφίξουν. Οι αριθμοί του χρέους και η υπομονή της κοινωνίας κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις. Και οι κυβερνήσεις βρίσκονται στη μέση.
Η άλλη ανάγνωση. Το επιχείρημα του ΔΝΤ έχει βάση. Όσο ανεβαίνει το χρέος, τόσο περισσότερα χρήματα πηγαίνουν σε τόκους αντί για σχολεία, νοσοκομεία και στέγη. Όποια χώρα αναβάλλει σήμερα τη δημοσιονομική προσαρμογή, κινδυνεύει να την πληρώσει αύριο πιο σκληρά, και όχι με δική της επιλογή αλλά με επιβολή από τις αγορές.
Η σκέψη που μένει. Η Ελλάδα έμαθε με τον σκληρό τρόπο ότι το χρέος δεν περιμένει. Η Ευρώπη ίσως μαθαίνει τώρα ότι ούτε η κοινωνία περιμένει. Ποιο από τα δύο θα εξαντληθεί πρώτο: τα δημόσια ταμεία ή η υπομονή των πολιτών;
