THE BULLET POINT "PREVIEW"
Από το χαρτί στα κινητά: Η Nokia ξεκίνησε το 1865 ως μύλος ξυλοπολτού στη Φινλανδία και πέρασε από καλώδια, λαστιχένιες μπότες και τηλεοράσεις πριν γίνει ο μεγαλύτερος κατασκευαστής κινητών τηλεφώνων στον κόσμο το 1998.
Η απόφαση της δεκαετίας του ‘90: Άφησε πίσω δεκαετίες βιομηχανικής δραστηριότητας για να ποντάρει στις τηλεπικοινωνίες, και το στοίχημα δικαιώθηκε.
Πούλησε τα κινητά, όχι την εταιρεία: Μετά την πώληση της δραστηριότητας κινητών στη Microsoft το 2014, η Nokia ξαναχτίστηκε γύρω από τα δίκτυα. Η κορυφαία κίνηση ήταν η εξαγορά της Alcatel-Lucent, μαζί με την οποία πέρασαν στον όμιλο και τα Bell Labs.
Πριν βάλει ένα κινητό σε εκατομμύρια τσέπες, η Nokia είχε περάσει από το χαρτί, τις λαστιχένιες μπότες και τα καλώδια. Και όταν πούλησε τη δραστηριότητα των κινητών, έκανε αυτό που έκανε πάντα: άλλαξε ξανά.
Για μια ολόκληρη γενιά, η λέξη Nokia σημαίνει κινητό τηλέφωνο: μικρή οθόνη, φυσικά πλήκτρα, μπαταρία που κρατούσε μέρες και συσκευές που έμοιαζαν σχεδόν αδύνατο να χαλάσουν. Το προϊόν που έκανε τη Nokia γνωστή σε όλο τον κόσμο εμφανίστηκε όμως πολύ αργά στην ιστορία της. Η αρχή βρίσκεται πάνω από έναν αιώνα νωρίτερα και δεν είχε καμία σχέση με την τηλεφωνία.
ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΡΤΙ ΣΤΙΣ ΜΠΟΤΕΣ
Το 1865 ο μηχανικός Fredrik Idestam έστησε έναν μύλο ξυλοπολτού στο Τάμπερε της Φινλανδίας. Λίγα χρόνια αργότερα έφτιαξε δεύτερο μύλο κοντά στον ποταμό Nokianvirta, και από εκεί πήρε η εταιρεία το όνομά της. Η ίδια η Nokia περιγράφει σήμερα την αρχή της ως «ένα μόνο εργοστάσιο χαρτιού».
Η Nokia που ξέρουμε δεν γεννήθηκε επειδή ένας παραγωγός χαρτιού αποφάσισε κάποια μέρα να φτιάξει κινητά. Η σύγχρονη Nokia προέκυψε το 1967 από τη συνένωση τριών διαφορετικών επιχειρήσεων: της εταιρείας χαρτιού του Idestam, της Finnish Rubber Works, που κατασκεύαζε προϊόντα από καουτσούκ, και της Finnish Cable Works, που παρήγε τηλεφωνικά και ηλεκτρικά καλώδια. Έτσι δημιουργήθηκε η Nokia Corporation, ένας όμιλος με δασικά προϊόντα, καλώδια, καουτσούκ και ηλεκτρονικά. Γι’ αυτό η λίστα των προϊόντων που κυκλοφόρησαν κάποτε με το όνομα Nokia μοιάζει σήμερα σχεδόν παράλογη: χαρτί, καλώδια, λαστιχένιες μπότες, ελαστικά αυτοκινήτων, τηλεοράσεις και, πολύ αργότερα, κινητά τηλέφωνα.
Η ΜΕΓΑΛΗ ΣΤΡΟΦΗ
Μέσα από την εταιρεία καλωδίων, η Nokia είχε επαφή με τις τηλεπικοινωνίες ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, και η σχέση αυτή μεγάλωσε σιγά σιγά. Το 1982 η Nokia παρουσίασε το πρώτο τηλέφωνο αυτοκινήτου στον κόσμο για το αναλογικό πρότυπο NMT, ενώ την ίδια χρονιά παρέδωσε το πρώτο πλήρως ψηφιακό τοπικό τηλεφωνικό κέντρο στην Ευρώπη. Η πραγματική έκρηξη ήρθε με το GSM, το νέο ψηφιακό σύστημα κινητής τηλεφωνίας. Το 1991 έγινε στη Φινλανδία η πρώτη επίσημη κλήση GSM στον κόσμο, με εξοπλισμό Nokia.
Τη δεκαετία του 1990 η διοίκηση πήρε την απόφαση που άλλαξε την ταυτότητα της εταιρείας: εστίασε στις τηλεπικοινωνίες και στα κινητά, και άρχισε να αφήνει πίσω το χαρτί, το καουτσούκ, τα καλώδια και τις τηλεοράσεις. Η επιλογή δικαιώθηκε εντυπωσιακά. Το 1998 η Nokia έγινε ο μεγαλύτερος κατασκευαστής κινητών τηλεφώνων στον κόσμο.
Η ΑΠΩΛΕΙΑ ΚΑΙ Η ΤΡΙΤΗ ΑΛΛΑΓΗ
Η αγορά όμως άλλαξε ξανά, και αυτή τη φορά πολύ γρήγορα. Με το iPhone και το Android, το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα εξαρτιόταν πλέον όλο και περισσότερο από το λογισμικό, τις εφαρμογές και τα ψηφιακά οικοσυστήματα. Το 2011 η Nokia συμμάχησε με τη Microsoft για να ανταγωνιστεί το iOS και το Android. Το 2014 της πούλησε τη δραστηριότητα των κινητών.
Για τον περισσότερο κόσμο, εκείνη η συμφωνία έμοιαζε με το τέλος της Nokia. Στην πραγματικότητα ήταν άλλη μία αλλαγή ταυτότητας. Η βάση αυτής της στροφής υπήρχε ήδη: το 2013 η Nokia είχε αποκτήσει και το μερίδιο της Siemens στην κοινή τους εταιρεία δικτύων. Μετά την πώληση των κινητών, πούλησε και τις υπηρεσίες χαρτογράφησης HERE και έστρεψε το κέντρο βάρους της στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Το μεγάλο βήμα ήταν η εξαγορά της Alcatel-Lucent το 2016. Μαζί της ήρθαν και τα Bell Labs, ένα από τα πιο ιστορικά ερευνητικά εργαστήρια της τεχνολογίας. Σήμερα η Nokia είναι κυρίως εταιρεία εξοπλισμού και λογισμικού για δίκτυα.
ΤΙ ΚΡΑΤΑΜΕ
Αν θεωρήσουμε ότι η Nokia είναι «η εταιρεία των κινητών», τότε η πώλησή τους μοιάζει με εξαφάνιση. Αν κοιτάξουμε όλη τη διαδρομή από το 1865, τα κινητά ήταν ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο, αλλά όχι το μόνο. Αυτό δεν σημαίνει ότι η μετάβαση ήταν ανώδυνη. Η απώλεια της κυριαρχίας της στα κινητά είναι από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πόσο γρήγορα μπορεί να ανατραπεί ένα τεχνολογικό πλεονέκτημα. Η δύναμη της ιστορίας της βρίσκεται αλλού: μια εταιρεία μπορεί να χάσει μια κρίσιμη μάχη και να έχει ακόμη αρκετή τεχνογνωσία και αρκετούς ανθρώπους για να ξαναχτιστεί γύρω από μια άλλη αγορά.
Πάνω από 160 χρόνια μετά τον πρώτο μύλο, το πιο σταθερό χαρακτηριστικό της Nokia δεν είναι κάποιο προϊόν. Είναι η ικανότητά της να παύει να είναι η εταιρεία που ήταν.
GOOD TO KNOW
Το όνομα συνέχισε, ο κατασκευαστής άλλαξε: Τον Δεκέμβριο του 2016 η HMD Global ανέλαβε τη διάθεση κινητών με το σήμα Nokia, μέσω συμφωνίας αδειοδότησης. Τα πρώτα της smartphones ακολούθησαν το 2017.
Ένα εργαστήριο με δέκα Νόμπελ: Το ερευνητικό έργο επιστημόνων των Bell Labs έχει συνδεθεί με δέκα βραβεία Νόμπελ, σύμφωνα με τη Nokia. Τα εργαστήρια πέρασαν στον όμιλο με την εξαγορά της Alcatel-Lucent.
Το όνομα είναι τόπος: Η Nokia πήρε το όνομά της από τον ποταμό Nokianvirta και την περιοχή γύρω από τον δεύτερο μύλο του Idestam.
