Τζόγος: Πόσο παίζει η Ελλάδα, πόσα εισπράττει το κράτος και τι λένε οι αριθμοί

Από αυτόν τον μήνα, η Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ) θα δημοσιεύει κάθε μήνα τα οικονομικά στοιχεία της αγοράς τυχερών παιγνίων, έως τη 10η ημέρα του επόμενου μήνα. Είναι ένα βήμα διαφάνειας που αξίζει να σημειωθεί. Και τα πρώτα στοιχεία που έδωσε, για το οκτάμηνο Ιανουαρίου–Αυγούστου 2026, ανοίγουν ένα ερώτημα που σπάνια τίθεται ευθέως: τι σημαίνει για μια χώρα το πόσο παίζει;

Τι μετράνε πραγματικά τα νούμερα

Ο πρώτος αριθμός που κυκλοφορεί είναι εντυπωσιακός. Στο οκτάμηνο, ο αναμορφωμένος δείκτης της παικτικής δραστηριότητας έφτασε περίπου τα 11,7 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 10,4%. Δεν πρόκειται όμως για τα χρήματα που έχασαν οι παίκτες.

Ο αριθμός που μετράει καλύτερα το πραγματικό μέγεθος της αγοράς είναι το GGR: τα ποσά που ποντάρονται μείον όσα επιστρέφονται στους παίκτες ως κέρδη. Με αυτή την έννοια, δείχνει τι μένει στους παρόχους από το παιχνίδι πριν από φόρους και άλλες επιβαρύνσεις. Στο οκτάμηνο ξεπέρασε τα 2 δισ. ευρώ, με άνοδο 4,2%. Για ολόκληρο το 2025, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της ΕΕΕΠ, έφτασε τα 3,07 δισ. ευρώ, 6,7% περισσότερα από το 2024. Από το 2021 μέχρι το 2025, η νόμιμη αγορά μεγάλωσε κατά 65%, με βασικό μοχλό πλέον το διαδίκτυο.

Το ίδιο ποσό δεν βαραίνει το ίδιο παντού

Πόσο τζογάρει η Ελλάδα σε σχέση με τους άλλους; Η απλή σύγκριση σε ευρώ δεν αρκεί για να περιγράψει την επιβάρυνση. Παρόμοια ποσά έχουν διαφορετικό βάρος σε οικονομίες με διαφορετικά εισοδήματα. Και τα εισοδήματα στην Ελλάδα είναι αισθητά χαμηλότερα. Σύμφωνα με τη Eurostat, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών ανά κάτοικο είναι πάνω από 20% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Υπάρχει και ένα δεύτερο στοιχείο. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 η Ελλάδα ήταν μία από τις μόλις δύο χώρες της ΕΕ, μαζί με τη Ρουμανία, όπου τα νοικοκυριά συνολικά ξόδεψαν περισσότερα από όσα έβγαλαν. Το ποσοστό αποταμίευσής τους ήταν αρνητικό, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 14,5%. Σε αυτό το πλαίσιο, μια αγορά τζόγου με GGR πάνω από 3 δισ. ευρώ τον χρόνο δεν είναι αδιάφορο μέγεθος.

Το δημοσιονομικό παράδοξο

Τα έσοδα του Δημοσίου από τον τζόγο έφτασαν το 2025 τα 1,17 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την ΕΕΕΠ, 11% περισσότερα από το 2024. Αυξήθηκαν, δηλαδή, ταχύτερα από το GGR της νόμιμης αγοράς. Στο οκτάμηνο του 2026, τα δικαιώματα του Δημοσίου ανέβηκαν 7,9% και ο φόρος στα κέρδη των παικτών 27,3%.

Αυτό δημιουργεί μια σύγκρουση ρόλων που δεν συζητιέται αρκετά. Το ίδιο κράτος που ρυθμίζει την αγορά και προσπαθεί να περιορίσει τις βλάβες από τον τζόγο αντλεί ταυτόχρονα σημαντικά έσοδα από την ανάπτυξή του. Δεν σημαίνει ότι η πολιτεία ενθαρρύνει τον τζόγο. Σημαίνει ότι έχει δύο στόχους που μπορεί να συγκρούονται.

Η παράνομη αγορά μένει εκτός καταγραφής

Τα νέα μηνιαία στοιχεία μετρούν μόνο τη νόμιμη αγορά. Σύμφωνα όμως με έρευνα για λογαριασμό της ΕΕΕΠ, περίπου ένας στους δέκα ενήλικες έπαιξε το 2025 σε μη αδειοδοτημένους παρόχους. Εκεί ο παίκτης δεν έχει τις εγγυήσεις ελέγχου και προστασίας που προβλέπει το ελληνικό αδειοδοτημένο πλαίσιο. Ο νέος νόμος του 2026 αυστηροποίησε τις ποινές και έδωσε στην ΕΕΕΠ περισσότερα εργαλεία για να κλείνει παράνομες ιστοσελίδες.

Οι ανήλικοι

Παράλληλα, τα στοιχεία για τους ανήλικους δημιουργούν μια ξεχωριστή και ιδιαίτερα σοβαρή ανησυχία. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή έρευνα ESPAD για το 2024, το 36% των Ελλήνων μαθητών 15–16 ετών είχε παίξει με χρήματα μέσα στον προηγούμενο χρόνο. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 23%. Μόνο η Ιταλία και η Ισλανδία έχουν υψηλότερο ποσοστό. Πρόκειται για ανήλικους, για τους οποίους ο τζόγος απαγορεύεται.

Τρία πράγματα που δεν φαίνονται στους αριθμούς

1. Ο μέσος όρος κρύβει πού βρίσκονται τα έσοδα

Όταν διαιρούμε τα 3 δισ. ευρώ με τον πληθυσμό, βγαίνει ένα ποσό που μοιάζει διαχειρίσιμο. Ο τζόγος όμως δεν λειτουργεί με μέσους όρους. Στη Βρετανία, μια μελέτη που χρηματοδότησε ο οργανισμός GambleAware εξέτασε σχεδόν 140.000 online λογαριασμούς παικτών, με στοιχεία του 2018–2019. Ήταν το μεγαλύτερο σύνολο δεδομένων για τον online τζόγο στη χώρα. Στις βασικές κατηγορίες που εξετάστηκαν, το 5% των λογαριασμών με τις μεγαλύτερες απώλειες παρήγαγε τουλάχιστον το 70% των ακαθάριστων εσόδων από το παιχνίδι. Η μεγάλη πλειονότητα έπαιζε μικρά ποσά. Ένα μικρό κομμάτι πλήρωνε το μεγαλύτερο μέρος του λογαριασμού.

Για την Ελλάδα δεν υπάρχουν δημόσια αντίστοιχα στοιχεία. Αν όμως η εικόνα μοιάζει, αλλάζει το ερώτημα. Δεν μετράει τόσο πόσο παίζει ο μέσος Έλληνας. Μετράει πόσο εξαρτώνται τα έσοδα της αγοράς από λίγους παίκτες που χάνουν πολλά. Η προστασία των παικτών αποκτά έτσι και διάσταση επιχειρηματικού μοντέλου. Αν αντίστοιχη συγκέντρωση υπάρχει και στην Ελλάδα, σε μια χώρα με χαμηλά εισοδήματα και αρνητική αποταμίευση, η σημασία της είναι προφανής.

2. Το ερώτημα για το κράτος δεν είναι πόσα εισπράττει, αλλά πώς

Το ότι το κράτος φορολογεί τον τζόγο είναι λογικό και συμβαίνει παντού. Το ενδιαφέρον είναι ο σχεδιασμός. Στο οκτάμηνο του 2026, ο φόρος στα κέρδη των παικτών αυξήθηκε πάνω από τρεις φορές ταχύτερα από τα δικαιώματα που πληρώνουν οι εταιρείες. Έτσι, σε σχέση με πέρσι, μεγαλύτερο κομμάτι αυτών των εσόδων προήλθε απευθείας από τους παίκτες. Ο τρόπος που μοιράζεται η φορολογική επιβάρυνση επηρεάζει και το πόσο ελκυστική μένει η νόμιμη αγορά σε σχέση με την παράνομη.

Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό μέτρο επιτυχίας για τον ρυθμιστή. Δεν είναι πόσο μεγαλώνει η νόμιμη αγορά. Είναι πόσο από το συνολικό παιχνίδι γίνεται μέσα σε αυτήν. Αν ένας στους δέκα ενήλικες παίζει και σε παράνομους παρόχους, η ανάπτυξη της νόμιμης αγοράς δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η παράνομη μίκρυνε.

Υπάρχει και ένα δεύτερο ερώτημα σχεδιασμού: πού πηγαίνουν τα χρήματα. Η Βρετανία, από τον Απρίλιο του 2025, υποχρεώνει τις εταιρείες να πληρώνουν μια εισφορά, ως ποσοστό των εσόδων τους. Η εισφορά πηγαίνει αποκλειστικά σε έρευνα, πρόληψη και θεραπεία. Σύμφωνα με τη βρετανική κυβέρνηση, τον πρώτο χρόνο συγκέντρωσε σχεδόν 120 εκατ. λίρες. Το 50% πηγαίνει στη θεραπεία, το 30% στην πρόληψη και το 20% στην έρευνα. Η λογική δεν είναι να εισπράττει λιγότερα το κράτος. Είναι να συνδέεται ορατά ένα κομμάτι των εσόδων με το κόστος που δημιουργεί η ίδια δραστηριότητα. Όταν τα έσοδα ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ τον χρόνο, αυτή η σύνδεση αξίζει να συζητηθεί και στην Ελλάδα.

3. Το κινητό είναι ταυτόχρονα το πρόβλημα και το εργαλείο

Η μετακίνηση του τζόγου στο διαδίκτυο συνήθως περιγράφεται ως κίνδυνος, και είναι: παιχνίδι όλο το 24ωρο, χωρίς πρακτορείο και χωρίς ωράριο. Έχει όμως και μια άλλη πλευρά. Στη νόμιμη online αγορά, η δραστηριότητα κάθε παίκτη καταγράφεται στον λογαριασμό του. Τα ίδια δεδομένα που χρησιμοποιούν οι εταιρείες για εμπορικούς σκοπούς μπορούν να δείξουν ποιος αρχίζει να χάνει τον έλεγχο.

Το αν χρησιμοποιούνται έτσι είναι άλλο θέμα. Στην ίδια βρετανική μελέτη, από τους λογαριασμούς που έχασαν πάνω από 2.000 λίρες μέσα σε έναν χρόνο, μόνο περίπου ένας στους τρεις είχε δεχθεί επικοινωνία από την εταιρεία για υπεύθυνο παιχνίδι. Τα δεδομένα υπήρχαν. Η καταγεγραμμένη επικοινωνία για υπεύθυνο παιχνίδι, όμως, έφτανε μόνο περίπου στον έναν στους τρεις από αυτούς τους λογαριασμούς.

Για τους ανήλικους, το ερώτημα είναι διαφορετικό αλλά εξίσου πρακτικό. Η ευρωπαϊκή έρευνα ESPAD μετράει κάθε μορφή παιχνιδιού με χρήματα, από λαχεία και στοίχημα μέχρι χαρτιά. Ένα μέρος μπορεί να γίνεται ιδιωτικά, μεταξύ φίλων. Όταν όμως το ποσοστό στην Ελλάδα είναι 36%, έναντι 23% στην Ευρώπη, χρειάζεται να ξέρουμε πού ακριβώς παίζουν οι ανήλικοι: στα σημεία πώλησης, μέσω λογαριασμών ενηλίκων ή στην παράνομη αγορά. Αυτό δεν είναι ηθικό ερώτημα. Είναι ερώτημα που απαντιέται με δεδομένα.

Τι θα έπρεπε να μετράμε

Από αυτόν τον μήνα θα ξέρουμε κάθε μήνα πόσο GGR παράγει η νόμιμη αγορά και πόσα εισπράττει το κράτος. Το επόμενο βήμα είναι να δημοσιεύεται συστηματικά και η άλλη πλευρά, με τακτικούς διοικητικούς δείκτες και περιοδικές έρευνες:

• Πόσο από τα έσοδα της αγοράς προέρχεται από ένα μικρό ποσοστό παικτών.
• Πόσοι αποκλείουν οικειοθελώς τον εαυτό τους από το παιχνίδι.
• Πόσοι ανήλικοι εντοπίζονται να παίζουν, σε πόσους ελέγχους και μέσω ποιων διαύλων.
• Πόσο από το συνολικό παιχνίδι γίνεται εκτός νόμιμης αγοράς.

Μένει και ένα ερώτημα που τα νούμερα δεν μπορούν να απαντήσουν: γιατί μια κοινωνία με πιεσμένα εισοδήματα και χαμηλή αποταμίευση διοχετεύει αυξανόμενα ποσά στον τζόγο; Πόσο από αυτό είναι ψυχαγωγία, πόσο η ευκολία του κινητού και πόσο η προσδοκία ενός γρήγορου οικονομικού κέρδους; Η μηνιαία δημοσίευση των στοιχείων είναι μια καλή αρχή. Η επόμενη είναι να αρχίσουμε να μετράμε και τις απαντήσεις.