THE BULLET POINT "PREVIEW"
Ο Φινλανδός Πρόεδρος και ο Νορβηγός πρωθυπουργός μίλησαν για μιάμιση ώρα με τον Putin, σε συνεννόηση με το Κίεβο, και του ζήτησαν αποκλιμάκωση και ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Η Δανία είπε ότι η κίνηση δεν συντονίστηκε μαζί της και η Σουηδία προειδοποίησε για τον κίνδυνο να διασπαστεί η ευρωπαϊκή φωνή.
Το ερώτημα δεν είναι αν κάποιος Ευρωπαίος πρέπει να μιλά με τη Μόσχα, αλλά ποιος έχει την ευρωπαϊκή εντολή να το κάνει.
Η πρώτη τελεία. Την Τρίτη, ο Φινλανδός Πρόεδρος Alexander Stubb και ο Νορβηγός πρωθυπουργός Jonas Gahr Støre μίλησαν τηλεφωνικά με τον Vladimir Putin για μιάμιση ώρα. Του ζήτησαν αποκλιμάκωση και επιστροφή σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία. Η κλήση έγινε σε συνεννόηση με το Κίεβο και αμέσως μετά ενημέρωσαν τον Zelenskyy. Ξεκαθάρισαν ότι μίλησαν για λογαριασμό των χωρών τους, όχι της Ευρώπης.
Η δεύτερη τελεία. Οι γείτονες δεν συμφώνησαν ούτε στο πώς έγινε ο συντονισμός. Η Mette Frederiksen είπε ότι η πρωτοβουλία δεν είχε συντονιστεί μαζί τους. Ο Ulf Kristersson προειδοποίησε για τον κίνδυνο να διασπαστεί η ευρωπαϊκή φωνή, χωρίς να υποστηρίξει ότι η συγκεκριμένη κλήση είχε αυτό το αποτέλεσμα. Οι Stubb και Støre, από την πλευρά τους, είπαν ότι είχαν ενημερώσει εκ των προτέρων συμμάχους και εταίρους.
Η γραμμή. Στη νέα διπλωματική διαδικασία για την Ουκρανία πρωταγωνιστούν οι ΗΠΑ. Το ερώτημα για την Ευρώπη είναι με ποια εντολή και με ποια κοινή θέση συμμετέχει. Ακόμη και οι βόρειοι Ευρωπαίοι, που συνήθως επιδιώκουν κοινή γραμμή, διαφωνούν για το πώς πρέπει να γίνεται ο διάλογος με τη Μόσχα. Έτσι η Μόσχα ακούει κάτι πιο σημαντικό από τα μηνύματα: ότι η Ευρώπη δεν έχει μία φωνή.
Η άλλη ανάγνωση. Η σιωπή δεν είναι στρατηγική. Αν η Ευρώπη θέλει να επηρεάσει το αποτέλεσμα, κάποιος πρέπει να μιλήσει με τη Μόσχα. Η Φινλανδία, που έχει τα μεγαλύτερα σύνορα της ΕΕ με τη Ρωσία, και η Νορβηγία, που μόλις είχε φιλοξενήσει στο Όσλο διπλωματικές επαφές για τον πόλεμο, έχουν λόγους να το κάνουν πρώτες.
Η σκέψη που μένει. Μια συμφωνία για την Ουκρανία θα επηρεάσει για χρόνια την ασφάλεια, τις κυρώσεις, την ενέργεια και την ανασυγκρότηση της Ευρώπης. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν κάποιος Ευρωπαίος πρέπει να μιλά με τη Μόσχα. Είναι ποιος έχει την ευρωπαϊκή εντολή να το κάνει. Αν η Ευρώπη δεν απαντήσει πρώτα σε αυτό, κινδυνεύει να συζητά τους όρους μιας συμφωνίας που διαμόρφωσαν άλλοι.
GOOD TO KNOW
Από τη στρατιωτική αδέσμευση στο ΝΑΤΟ. Η Φινλανδία έμεινε στρατιωτικά αδέσμευτη για δεκαετίες και εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ στις 4 Απριλίου 2023, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Γι’ αυτό μια επαφή του Φινλανδού Προέδρου με τον Putin έχει ιδιαίτερο βάρος.
Εκτός ΕΕ, αλλά στο κέντρο της ενέργειας. Η Νορβηγία δεν είναι μέλος της ΕΕ, είναι όμως ιδρυτικό μέλος του ΝΑΤΟ. Μετά τη ρωσική εισβολή του 2022 έγινε ο μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου της ΕΕ, και το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της περνά από αγωγούς.
Το προηγούμενο του 2024. Στις 15 Νοεμβρίου 2024, ο τότε Γερμανός καγκελάριος Olaf Scholz τηλεφώνησε στον Putin, για πρώτη φορά μετά από σχεδόν δύο χρόνια. Ο Zelenskyy αντέδρασε έντονα και μίλησε για άνοιγμα του «κουτιού της Πανδώρας». Αυτή τη φορά, η κλήση έγινε σε συνεννόηση με το Κίεβο.
