Ήξερες ότι η Bosch, πριν φτιάξει το πρώτο της ψυγείο, είχε ήδη πάνω από 30 χρόνια ιστορία στα ανταλλακτικά αυτοκινήτου;

Στα ελληνικά σπίτια, το όνομα Bosch το συνδέουμε κυρίως με ψυγεία, κουζίνες και πλυντήρια. Είναι ο ίδιος όμιλος που βρίσκεται πίσω και από τα ψυγεία Siemens και τις κουζίνες Πίτσος, από τρυπάνια και ηλεκτρικά εργαλεία, αλλά και μέσα σε εκατομμύρια αυτοκίνητα. Λίγοι όμως γνωρίζουν ότι τα αυτοκίνητα είναι η κύρια δουλειά της.

Η Bosch είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής ανταλλακτικών αυτοκινήτου στον κόσμο. Και κάτι ακόμη πιο άγνωστο: δεν είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο και ανήκει σχεδόν ολόκληρη σε ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα, επειδή έτσι το θέλησε ο ιδρυτής της.

Το εργαστήρι της Στουτγκάρδης

Η ιστορία ξεκινά τον Νοέμβριο του 1886, όταν ο 25χρονος Ρόμπερτ Μπος (Robert Bosch), που είχε δουλέψει σε εταιρείες στη Γερμανία και στο εξωτερικό, άνοιξε στη Στουτγκάρδη ένα μικρό εργαστήριο μηχανικής ακριβείας και ηλεκτροτεχνίας. Το προϊόν που θα του άλλαζε την πορεία ήταν η συσκευή που προκαλεί την ανάφλεξη του καυσίμου μέσα στον κινητήρα.

Από το 1897 ο Μπος τοποθετούσε συσκευές ανάφλεξης σε αυτοκίνητα, σε μια εποχή που το αυτοκίνητο έκανε ακόμη τα πρώτα του βήματα, όμως ο μηχανισμός τους χαλούσε συχνά. Η λύση ήρθε το 1902, με ένα σύστημα ανάφλεξης υψηλής τάσης με μπουζί που παραδόθηκε πρώτα στην Daimler.

Η εφεύρεση έκανε τη Bosch προμηθευτή των αυτοκινητοβιομηχανιών εντός και εκτός Γερμανίας, και ως το 1913 το 88%των πωλήσεών της ερχόταν από το εξωτερικό. Ο Ρόμπερτ Μπος ξεχώριζε και ως εργοδότης. Το 1906 καθιέρωσε το οκτάωρο για τους εργαζόμενούς του, από τους πρώτους στη Γερμανία που το έκαναν.

Η διαθήκη του ιδρυτή

Η ίδια κοινωνική ματιά καθόρισε και το τι θα γινόταν με την εταιρεία μετά από εκείνον. Ο ιδρυτής ήθελε η Bosch να μείνει ανεξάρτητη, και το 1937 τη μετέτρεψε σε εταιρεία περιορισμένης ευθύνης για να την προστατέψει από εξωτερικές επιρροές. Στη διαθήκη του όρισε ότι το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του θα πήγαινε σε κοινωφελείς σκοπούς.

Πέθανε το 1942 και το 1964 οι κληρονόμοι του μεταβίβασαν την πλειοψηφία σε μια εταιρεία διαχείρισης περιουσίας, που αργότερα πήρε το όνομα Ίδρυμα Robert Bosch. Σήμερα το ίδρυμα κατέχει περίπου το 94% του κεφαλαίου και ζει από τα μερίσματα, χωρίς όμως καμία ψήφο στις αποφάσεις της εταιρείας.

Τον έλεγχο τον έχει ένα βιομηχανικό καταπίστευμα, που κατέχει μόλις το 0,01% του κεφαλαίου αλλά περίπου το 93% των δικαιωμάτων ψήφου. Το υπόλοιπο 7% των ψήφων ανήκει στους απογόνους του ιδρυτή. Το αποτέλεσμα είναι μια εταιρεία που δεν λογοδοτεί σε μετόχους κάθε τρίμηνο και μπορεί να σχεδιάζει με ορίζοντα δεκαετιών. Η ίδια η Boschπαρουσιάζει αυτή τη δομή ως την εγγύηση για τις μεγάλες επενδύσεις που χρειάζεται.

Το στρογγυλό ψυγείο

Η Bosch μπήκε στο σπίτι το 1933, με ένα ψυγείο που δεν έμοιαζε με κανένα άλλο. Είχε χωρητικότητα μόλις 60 λίτρων, όσο ένα σημερινό μίνι ψυγείο, και ήταν στρογγυλό σαν τύμπανο, ενώ τα ψυγεία των ανταγωνιστών είχαν το γνωστό ορθογώνιο σχήμα. Η Bosch επέλεξε το στρογγυλό επειδή κόστιζε λιγότερο στην κατασκευή και κατανάλωνε λιγότερο ρεύμα.

Η μεγάλη στροφή ήρθε το 1967. Η Bosch και η Siemens αποφάσισαν να ενώσουν τις μονάδες οικιακών συσκευών τους σε μια κοινή εταιρεία, τη BSH, από τα αρχικά Bosch und Siemens Hausgeräte, δηλαδή «Οικιακές Συσκευές Bosch και Siemens». Η καθεμία κατείχε το 50%, και με τα χρόνια η BSH έγινε ο μεγαλύτερος κατασκευαστής οικιακών συσκευών στην Ευρώπη.

Το 2014 η Siemens θέλησε να επικεντρωθεί στην ενέργεια, τις μεταφορές και την υγεία, και πούλησε το μερίδιό της στη Bosch για 3 δισ. ευρώ. Η συμφωνία είχε όμως έναν όρο: η BSH θα μπορούσε να συνεχίσει να πουλάει συσκευές με το όνομα Siemens. Έτσι, ένα ψυγείο Siemens σε μια ελληνική κουζίνα είναι σήμερα προϊόν της Bosch, όπως και οι συσκευές Gaggenau και Neff, που ανήκουν επίσης στη BSH.

Η Πίτσος και το Ρέντη

Η BSH έφτασε νωρίς και στην Ελλάδα. Η Πίτσος, που ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1865, ήταν η πρώτη εταιρεία που αγόρασε η BSH εκτός Γερμανίας, στα τέλη της δεκαετίας του ’70. Για δεκαετίες, κουζίνες και ψυγεία με το ελληνικό σήμα έβγαιναν από το εργοστάσιο στου Ρέντη.

Τα τελευταία χρόνια το εργοστάσιο έφτιαχνε κυρίως εστίες φούρνων για τις αγορές του εξωτερικού. Στο τέλος του 2020 η παραγωγή σταμάτησε οριστικά και μεταφέρθηκε στην Τουρκία, κλείνοντας ένα κεφάλαιο 155 ετών για την ελληνική βιομηχανία. Το όνομα όμως έμεινε: η BSH συνεχίζει να πουλάει συσκευές Πίτσος, όπως κάνει με τη Siemens.

Η Bosch των 91 δισ.

Πίσω από όλα αυτά βρίσκεται ένας όμιλος με πωλήσεις 91 δισ. ευρώ το 2025 και πάνω από 400.000 εργαζόμενους. Τα 55,8 δισ. ευρώ, δηλαδή πάνω από το 60% των πωλήσεων, προήλθαν από τον κλάδο του αυτοκινήτου, ενώ η BSHπραγματοποίησε τζίρο 15 δισ. ευρώ.

Το περιθώριο λειτουργικού κέρδους υποχώρησε στο 2%, από 3,5% το 2024, κυρίως λόγω προβλέψεων 2,7 δισ. ευρώ για αναδιάρθρωση και περικοπές προσωπικού. Στον κλάδο του αυτοκινήτου η αγορά μένει στάσιμη, οι Κινέζοι ανταγωνιστές ενισχύονται και έως το 2030 αναμένεται να χαθούν συνολικά περίπου 22.000 θέσεις.

Την ίδια ώρα, η Bosch ολοκλήρωσε τη μεγαλύτερη εξαγορά της ιστορίας της, με τη μονάδα κλιματισμού και θέρμανσης κατοικιών της Johnson Controls, έναντι 7,4 δισ. ευρώ. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 οι συνολικές πωλήσεις ενισχύθηκαν κατά 3,6% στα 46,4 δισ. ευρώ, με τον κλάδο ενέργειας και κτιρίων να αυξάνεται κατά 45,9%.

Στις 15 Νοεμβρίου 2026 η Bosch κλείνει 140 χρόνια και προσπαθεί να μειώσει την εξάρτησή της από τον κλάδο όπου γεννήθηκε. Το αυτοκίνητο φέρνει ακόμη τα περισσότερα έσοδα, όμως η ανάπτυξή της έρχεται πλέον κυρίως από τη θέρμανση και τον κλιματισμό του σπιτιού. Και μπορεί να κάνει αυτή τη στροφή με τον δικό της ρυθμό, γιατί ο ιδρυτής της φρόντισε, πριν από σχεδόν 90 χρόνια, να την κρατήσει μακριά από τις πιέσεις που δέχονται οι εισηγμένες εταιρείες από μετόχους και επενδυτές.