Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ο ασύμμετρος… «πόλεμος» της οπτικής ίνας (FTTH – Fiber To The Home) στην Ελλάδα, με τους προμηθευτές να κλειδώνουν μαζικά το προηγούμενο διάστημα στα συστήματά τους την πρόθεση εγκατάστασης σε μονοκατοικίες, πολυκατοικίες και μικρά γραφεία ώστε να ωφεληθούν από την κρατική επιχορήγηση και φυσικά από το first-mover advantage, καθιστώντας ουσιαστικά ασύμφορη την είσοδο δεύτερου παρόχου σε κάθε κτήριο.
Στρατηγικός στόχος του τρέχοντος κύκλου επενδύσεων σχεδόν 7 δις ευρώ σε FTTH, αποτελεί η επίτευξη 10 εκατομμύρια διαθέσιμων συνδέσεων οπτικής ίνας για τους εγχώριους καταναλωτές μέχρι και το 2030. Σύμφωνα με παλαιότερη έκθεση της Morgan Stanley, το μέσο κόστος για την ανάπτυξη οπτικής ίνας σε κτήριο στην Ελλάδα, ανέρχεται μεσοσταθμικά σε 500 ευρώ ανά διαθέσιμη γραμμή.
Στόχος η επέκταση του Fiber, όχι ακόμη η κερδοφορία των εταιρειών
Γενικά, το 2026 προδιαγράφεται ως έτος ευρείας εμπορικής ωρίμανσης των δικτύων FTTH, με τους μεγάλους παίκτες να επιταχύνουν τα πλάνα τους. ΟΤΕ, ΔΕΗ, Vodafone, Nova, Inalan και άλλοι μικρότεροι παίκτες εισέρχονται σε μία περίοδο αυξημένων επενδυτικών απαιτήσεων, ανταγωνισμού, ίσως και κάποιας πίεσης στα οικονομικά μεγέθη. Δεν είναι άλλωστε μυστικό πως σε αυτή την φάση, οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι «μπαίνουν μέσα» και επικεντρώνονται περισσότερο στην διάδοση του γρήγορου Fiber και την μετατροπή γραμμών από απαρχαιωμένες ASDL και FTTC (Fiber To The Cabinet – τα λεγόμενα VDSL) σε πλήρεις συνδέσεις οπτικής ίνας, μέσα από επιθετικές προσφορές για τους καταναλωτές. Το θέμα εδώ είναι πόσες εταιρείες και για πόσο διάστημα μπορούν να αντέξουν οικονομικά τον ανταγωνισμό σε φθηνά πακέτα γρήγορων συνδέσεων.
Οι νέες τάχιστες συνδέσεις εγγυώνται ταχύτητα ακόμη και 10 Gbps, δηλαδή έως και 150 φορές μεγαλύτερες συγκριτικά με τον μέσο όρο ταχύτητας σταθερών συνδέσεων, τουλάχιστον έτσι όπως τις καταγράφει η Ookla για το πρώτο εξάμηνο του 2025 στην Ελλάδα. Στην πράξη, η κατάργηση του δικτύου χαλκού θα εξαλείψει τα προβλήματα απόδοσης και σταθερότητας που πολλές φορές παρουσιάζουν οι παλαιότερες συνδέσεις DSL, ενώ εξαλείφονται οι χρόνοι απόκρισης (latency), μία «άνεση» που παρουσιάζει ευρείες εφαρμογές (streaming υψηλής ανάλυσης, online gaming, ταυτόχρονες τηλεδιασκέψεις, κτλ).
Η επιθετική επέκταση στο δίκτυο υποδομής και οι στόχοι για τη ΔΕΗ
Μέσα σε όλο αυτό το πλαίσιο επέκτασης του δικτύου, ακόμη και μικρά πλεονεκτήματα μπορούν να αποβούν στρατηγικά. Στην περίπτωση της ΔΕΗ, η δυνατότητα αξιοποίησης των υφιστάμενων υποδομών ηλεκτρικής διανομής επιτρέπει στην εταιρεία να μειώσει σημαντικά τόσο τον χρόνο υλοποίησης όσο και το κόστος, σε αντίθεση με τα υπόγεια δίκτυα που απαιτούν πιο σύνθετες παρεμβάσεις. Το θέμα ωστόσο δεν είναι μόνο οι διαθέσιμες συνδέσεις, αλλά και η μετατροπή τους σε ενεργούς πελάτες. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα δεδομένα που δίνει περιοδικά το FTTH Council Europe, μέχρι τον περασμένο Σεπτέμβριο, τα δίκτυα οπτικών ινών (FTTH/B) κάλυπταν περίπου 2,4 εκατομμύρια νοικοκυριά στην Ελλάδα, ενώ οι ενεργές συνδέσεις ήταν κάτι παραπάνω από 700.000. Πριν από ένα εξάμηνο δηλαδή, η αναλογία διαθέσιμων γραμμών και ενεργών βρίσκεται στο 1 προς 3,5 (29%) εν μέσω περιόδου μεγιστοποίησης του ρυθμού εγκατάστασης. Στην πράξη αυτό σημαίνει πως από δω και πέρα υπάρχει πεδίο δόξης λαμπρό για τα τμήματα marketing των εταιρειών να διευκολύνουν τον κόσμο να μεταβεί από τα παλαιότερα δίκτυα. Όσον αφορά πάντως τη ΔΕΗ, τέλη του 2025, η εταιρεία δήλωνε πως καθημερινά προσθέτει 200 περίπου συνδέσεις σε πακέτα FTTH, με στόχο μεσοπρόθεσμα να τις τριπλασιάσει σε 700 με 800.
Ο σημαντικός ανταγωνισμός και τα «μπαλώματα» στις πολυκατοικίες
Φυσικά, δεν είναι όλα ρόδινα. Το όλο θεσμικό πλαίσιο γύρω από τις εγκαταστάσεις οπτικής ίνας αποτελεί πονοκέφαλο για τους διαχειριστές/κατοίκους των πολυκατοικιών αλλά και πεδίο έμμεσου ανταγωνισμού για τους προμηθευτές. Δηλαδή, στις μεγάλες πολυκατοικίες, που οι προμηθευτές έχουν δυνητικά πολλούς πελάτες, η κάθε εταιρεία τραβάει δικιά της καλωδίωση από τα KV της κάθε γειτονιάς, κοινώς τα «καφάο» που λέγανε οι μεγαλύτεροι σε ηλικία για τα κουτιά χαλκού του ΟΤΕ. Παρατηρείται δηλαδή το φαινόμενο, ο κάθε εργολάβος από διαφορετικές εταιρείες να βάζει τα δικά του καλώδια και εσωτερική εγκατάσταση, προκαλώντας σημαντικές φθορές και τρύπες σε μάρμαρα, τοίχους και ξύλα, υποβαθμίζοντας την αισθητική των κοινόχρηστων χώρων.
Υπάρχει φυσικά και η δεύτερη περίπτωση, σε μονοκατοικίες ή μικρές πολυκατοικίες, όπου αν κάποιος κάτοικος υποβάλλει αίτημα για οπτική ίνα, δεν μπορεί να αλλάξει σε δεύτερο χρόνο εταιρεία μιας που οι υπόλοιποι προμηθευτές δεν επιθυμούν το επιπλέον κόστος της διπλής εγκατάστασης, η οποία άλλωστε και δεν επιδοτείται.
