Από το Χόλιγουντ μέχρι το TikTok, η απώλεια βάρους έχει μετατραπεί σε μία από τις μεγαλύτερες εμμονές της δεκαετίας.
Το Wegovy και το Mounjaro έγιναν σύμβολα μιας νέας εποχής όπου το αδύνατο σώμα θεωρείται σχεδόν υποχρέωση. Η Γαλλία, όμως, κοιτάζει το ίδιο φαινόμενο από μια διαφορετική σκοπιά. Όχι ως ζήτημα εμφάνισης αλλά ως ζήτημα δημόσιας υγείας, σε μια χώρα όπου σχεδόν 10 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με παχυσαρκία. Τα Wegovy και Mounjaro ξεκίνησαν ως φαρμακευτικά σκευάσματα. Πολύ γρήγορα έγιναν σύμβολα κοινωνικού κύρους, αντικείμενα συζήτησης στα social media, αγαπημένα προϊόντα διασημοτήτων και η πιο κερδοφόρα κατηγορία φαρμάκων στον πλανήτη. Μα τώρα, η Γαλλία αποφάσισε να κάνει το επόμενο βήμα. Από τις 15 Ιουνίου γίνεται η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εντάσσει μόνιμα τα φάρμακα αδυνατίσματος στο δημόσιο σύστημα αποζημίωσης, ανοίγοντας μια συζήτηση που αφορά πολύ περισσότερα από το βάρος. Αφορά το μέλλον της υγείας, της οικονομίας και της ίδιας της εικόνας που έχουν οι κοινωνίες για το σώμα.
Η παχυσαρκία ως εθνικό Γαλλικό ζήτημα
Για δεκαετίες η παχυσαρκία αντιμετωπιζόταν ως ατομική υπόθεση, όχι ως πολυπαραγοντική σύνθετη υπόθεση, αλλά με μια απροκάλυπτη κατηγορία συστάσεων για λιγότερο φαγητό, περισσότερη άσκηση και αιχμές για έλλειψη πειθαρχίας. Ιατρικά, βιολογικά, επιστημονικά η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ πιο περίπλοκη. Σήμερα περίπου το 18% των Γάλλων, σχεδόν 10 εκατομμύρια άνθρωποι, ζουν με παχυσαρκία. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης το 51% των πολιτών άνω των 16 ετών είναι υπέρβαροι και το 17% παχύσαρκοι. Οι αριθμοί αυτοί μεταφράζονται σε δισεκατομμύρια ευρώ για τα δημόσια συστήματα υγείας. Καρδιαγγειακά νοσήματα, υπέρταση, διαβήτης τύπου 2, προβλήματα κινητικότητας και δεκάδες άλλες παθήσεις συνδέονται άμεσα με το υπερβάλλον βάρος. Γι’ αυτό η απόφαση της Γαλλίας έχει τόσο μεγάλη σημασία. Το Παρίσι αντιμετωπίζει πλέον την παχυσαρκία ως χρόνιο νόσημα και όχι ως προσωπική αποτυχία. Μέχρι σήμερα οι Γάλλοι ασθενείς πλήρωναν περίπου 300 ευρώ τον μήνα για τις θεραπείες. Η τιμή λειτουργούσε ως φυσικό φίλτρο. Όσοι είχαν την οικονομική δυνατότητα αποκτούσαν πρόσβαση. Οι υπόλοιποι παρακολουθούσαν από απόσταση μια φαρμακευτική επανάσταση που εξελισσόταν χωρίς αυτούς. Κοινώς δεν υπήρχαν «χονδροί», μόνο φτωχοί! Από τις 15 Ιουνίου η κατάσταση αλλάζει. Η επίσημη αποζημίωση θα φτάνει το 65%, ενώ σύμφωνα με τη Γαλλίδα υπουργό Υγείας Στεφανί Ριστ η μεγάλη πλειονότητα των ασθενών αναμένεται να καλύπτεται πλήρως μέσω των συμπληρωματικών παροχών που συνδέονται με άλλες παθήσεις.
Ενέσεις σαν χρυσάφι και το σώμα σαν επένδυση
Από το 2025 η Γαλλία επέτρεψε σε όλους τους γιατρούς να συνταγογραφούν τα συγκεκριμένα φάρμακα και όχι μόνο σε ειδικούς ενδοκρινολόγους. Η πρόσβαση γίνεται ευκολότερη και βέβαια η αγορά μεγαλώνει, με την ζήτηση να αναμένεται να εκτοξευθεί για το νέο χρυσάφι της φαρμακοβιομηχανίας. Λίγες φορές στην ιστορία της φαρμακοβιομηχανίας προϊόντα άλλαξαν τόσο γρήγορα τις ισορροπίες. Το διάσημο Ozempic, αλλά και το Wegovy της Novo Nordisk και το Mounjaro της Eli Lilly ανήκουν στους αγωνιστές GLP 1, μια κατηγορία φαρμάκων που μιμείται φυσικές ορμόνες του οργανισμού και μειώνει σημαντικά την όρεξη. Τα αποτελέσματα υπήρξαν εντυπωσιακά. Οι ασθενείς χάνουν συχνά ποσοστά βάρους που μέχρι πρόσφατα συνδέονταν κυρίως με βαριατρικές επεμβάσεις. Και βέβαια η οικονομική επίδραση είναι εξίσου εντυπωσιακή. Η Novo Nordisk μετατράπηκε για ένα διάστημα στην πολυτιμότερη εταιρεία της Ευρώπης. Η Eli Lilly είδε την αξία της να εκτοξεύεται καθώς οι επενδυτές στοιχηματίζουν ότι η αγορά της παχυσαρκίας θα εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες αγορές φαρμάκων στον κόσμο. Η επιτυχία των φαρμάκων αδυνατίσματος αποκαλύπτει μια κοινωνία που αντιμετωπίζει το σώμα με εντελώς διαφορετικό τρόπο από ό,τι πριν από είκοσι χρόνια. Η καλή φυσική κατάσταση συνδέεται πλέον με την παραγωγικότητα, τη μακροζωία, την επαγγελματική εικόνα και την ποιότητα ζωής. Οι νεότερες γενιές ξοδεύουν περισσότερα χρήματα σε συμπληρώματα, εφαρμογές υγείας, προσωπικούς γυμναστές και βιομετρικές μετρήσεις από οποιαδήποτε προηγούμενη γενιά. Το σώμα αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως ένα προσωπικό κεφάλαιο. Μέσα σε αυτή την trendy πραγματικότητα, το Wegovy, το Mounjaro και το Ozempic απέκτησαν διασημότητα, που λίγα φάρμακα γνώρισαν ποτέ στην ιστορία. Η απόφαση της Γαλλίας θα δείξει αν τα φάρμακα αδυνατίσματος μπορούν να κάνουν κάτι περισσότερο από το να ρίξουν κιλά και να κάνουν σώματα έτσι όπως τα θέλει το Instagram. Γιατί κυρίως μπορούν να περιορίσουν τα εμφράγματα, τον διαβήτη τύπου 2, την υπέρταση και τις δεκάδες ασθένειες που συνδέονται με την παχυσαρκία και να μειώσουν τις εισαγωγές στα νοσοκομεία και το κόστος περίθαλψης εκατομμυρίων ανθρώπων. Αν τα αποτελέσματα δικαιώσουν τις προσδοκίες, η γαλλική πρωτοβουλία δύσκολα θα περάσει απαρατήρητη από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Γιατί το πραγματικό ζήτημα δεν είναι τα κιλά που χάνονται, αλλά οι ασθένειες που προλαμβάνονται…
…και τα χρόνια ζωής ίσως κερδίζονται.
