Νέα αντιπαράθεση μεταξύ δήμων και ξενοδοχειακών επιχειρήσεων φέρνει στο προσκήνιο το νέο νομοσχέδιο για τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δεδομένου ότι ανοίγει την πόρτα στην επιβολή νέων φόρων σε επιχειρήσεις και ιδιώτες, μεταξύ αυτών και ιδιοκτήτες ακινήτων. Με επιστολή προς τον υπουργό Εσωτερικών Θεόδωρο Λιβάνιο, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων καταγράφει τις ενστάσεις της απέναντι σε βασικές προβλέψεις του νομοσχεδίου, εκφράζοντας ανησυχία τόσο για τη θέσπιση νέων τελών όσο και για τη διεύρυνση των δυνατοτήτων των δήμων να επιβάλλουν πρόσθετες χρεώσεις σε επιχειρήσεις και πολίτες.
Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκεται το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης που προβλέπεται στο άρθρο 392 του σχεδίου νόμου. Το τέλος επιβάλλεται επί της συνολικής αξίας της ακίνητης περιουσίας που βρίσκεται εντός των διοικητικών ορίων κάθε δήμου και ο συντελεστής του μπορεί να κυμαίνεται από 0,30‰ έως 0,70‰. Για τους εκπροσώπους των ξενοδοχείων, πρόκειται ουσιαστικά για μια νέα οριζόντια επιβάρυνση η οποία έρχεται να προστεθεί στις ήδη υφιστάμενες δημοτικές και φορολογικές υποχρεώσεις. Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο τέλος δεν συνδέεται άμεσα με συγκεκριμένες ανταποδοτικές υπηρεσίες, γεγονός που, όπως αναφέρει, αυξάνει περαιτέρω το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων χωρίς σαφές αντιστάθμισμα. Σύμφωνα με την ΠΟΞ, αρκετοί δήμοι έχουν προχωρήσει τα τελευταία χρόνια σε σημαντικές αυξήσεις στα τέλη καθαριότητας και φωτισμού, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασαν ακόμη και το 300%. Στην επιστολή, δε, αναφέρει ότι ολοένα και περισσότεροι δήμοι αξιοποιούν τη δυνατότητα αύξησης του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων από 0,5% σε 0,75%, δηλαδή κατά 50%, χωρίς πάντοτε να τεκμηριώνουν επαρκώς την ανάγκη των αυξήσεων αυτών.
Εξίσου κρίσιμη θεωρείται από τον κλάδο η πρόβλεψη του άρθρου 430, η οποία παρέχει τη δυνατότητα σε δήμους και περιφέρειες να επιβάλλουν νέα τέλη για υπηρεσίες, έργα και δράσεις που αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν. Η ΠΟΞ εκτιμά ότι η συγκεκριμένη διάταξη μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για νέες χρεώσεις στο μέλλον και ζητά να θεσπιστούν αυστηρές δικλίδες ασφαλείας.
Μεταξύ άλλων προτείνει να καθοριστούν συγκεκριμένες και περιοριστικά οριζόμενες περιπτώσεις στις οποίες θα επιτρέπεται η επιβολή νέων τελών, να απαιτείται τεκμηριωμένη μελέτη κόστους – οφέλους, να προβλέπονται ανώτατα όρια επιβάρυνσης και να προηγείται υποχρεωτική διαβούλευση με τους παραγωγικούς φορείς.
Η ανησυχία των ξενοδόχων δεν περιορίζεται όμως μόνο στα νέα εργαλεία χρηματοδότησης των ΟΤΑ. Το νομοσχέδιο διατηρεί το πλαίσιο του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων, το οποίο εξακολουθεί να επιβάλλεται σε ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, τουριστικά καταλύματα και βραχυχρόνιες μισθώσεις, με δυνατότητα αύξησης από 0,5% σε 0,75% κατόπιν απόφασης του δημοτικού συμβουλίου. Στο τέλος επί των ακαθάριστων εσόδων υπάγονται επιχειρήσεις εστίασης, μπαρ και λοιπές δραστηριότητες που λειτουργούν εντός ξενοδοχειακών μονάδων. Το τέλος διαμορφώνεται σε 0,5% για καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, ενώ φτάνει στο 2% για καζίνο και στο 5% για κέντρα διασκέδασης. Ειδικές προβλέψεις υπάρχουν ακόμη και για τις φυσικές ιαματικές πηγές, όπου δίνεται η δυνατότητα επιβολής τέλους έως 15% επί του αντιτίμου χρήσης τους, μέσω απόφασης του οικείου δημοτικού συμβουλίου. Πέρα από τα επιμέρους τέλη, η ΠΟΞ επαναφέρει και το ζήτημα της ανταποδοτικότητας. Όπως υποστηρίζει, οι επιχειρήσεις καλούνται να χρηματοδοτούν ολοένα περισσότερες υποχρεώσεις χωρίς να υπάρχει σαφής εικόνα για το πού καταλήγουν τα σχετικά έσοδα και ποια έργα χρηματοδοτούνται από αυτά.
Στο πλαίσιο αυτό επαναλαμβάνει την κριτική της και για το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, σημειώνοντας ότι για το 2025 τα έσοδα εκτιμάται ότι ανήλθαν σε περίπου 600 εκατ. ευρώ.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία ο κλάδος υποστηρίζει ότι έχει ήδη επωμιστεί σημαντικές επιβαρύνσεις. Οι ξενοδόχοι κάνουν λόγο για υψηλή φορολόγηση σε σύγκριση με ανταγωνιστικές τουριστικές αγορές, ενώ επισημαίνουν ότι τα τελευταία χρόνια βρέθηκαν αντιμέτωποι με αυξήσεις τόσο στο τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση όσο και σε δημοτικά τέλη. Επικαλούνται, μάλιστα, πρόσφατη συγκριτική ανάλυση του ΙΤΕΠ, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει τη υψηλότερη καθαρή φορολογία ξενοδοχειακού κλάδου στη Μεσόγειο, με ποσοστό 19,1%, έναντι 6,4% στην Ισπανία, 14,8% στην Πορτογαλία, 12,3% στην Ιταλία και 11,5% στην Τουρκία.
Επίσης, μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ καταλήγει πως για το ελληνικό ξενοδοχείο συγκεκριμένα, λόγω των υψηλών συντελεστών ΦΠΑ, του Τέλους Ανθεκτικότητας και του υψηλού μη μισθολογικού κόστους, τα Κέρδη προ Φόρων, Τόκων και Αποσβέσεων είναι σημαντικά λιγότερα από τις δαπάνες για φόρους και εισφορές (αντιστοιχούν μόλις στο 56,9% των δαπανών αυτών), ενώ στην Πορτογαλία αντιστοιχούν στο 111,9% των ίδιων φόρων και εισφορών και στην Κύπρο είναι σχεδόν τριπλάσια (171,1%).
