THE BULLET POINT "PREVIEW"
Τα 4,53 εκατ. ελληνικά ΙΧ είναι άνω των δέκα ετών, σχεδόν οκτώ στα δέκα του στόλου
Στα 1,62 δισ. ευρώ έφτασε το 2025 ο τζίρος στη συντήρηση και επισκευή οχημάτων.
Οι περίπου 15.300 επιχειρήσεις επισκευής στην Ελλάδα αντιστοιχούν σε σχεδόν 1,5 ανά 1.000 κατοίκους.
Ένα αυτοκίνητο που πλησιάζει ή ξεπερνά τα είκοσι χρόνια μπορεί να αξίζει πλέον ελάχιστα ως περιουσιακό στοιχείο, αλλά να συνεχίζει να παράγει εκατοντάδες ή και χιλιάδες ευρώ συναλλαγών κάθε χρόνο. Συνεργείο, ανταλλακτικά, ελαστικά, μπαταρίες, λιπαντικά, ΚΤΕΟ, ασφάλιση και οδική βοήθεια συνθέτουν μια αλυσίδα επαναλαμβανόμενων εσόδων που διαρκεί όσο και η πραγματική ζωή του ίδιου του οχήματος.
Στην Ελλάδα αυτή η αλυσίδα έχει αποκτήσει ιδιαίτερη οικονομική βαρύτητα. Η μέση ηλικία των επιβατικών ΙΧ έχει φτάσει τα 17,8 χρόνια, έναντι 12,7 ετών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ περίπου 4,53 εκατ. αυτοκίνητα, σχεδόν οκτώ στα δέκα, είναι ηλικίας άνω των δέκα ετών. Παρά τις 144.199 ταξινομήσεις νέων επιβατικών το 2025, η ανανέωση του στόλου παραμένει πολύ αργή για να αλλάξει ουσιαστικά αυτή την εικόνα μέσα στα επόμενα χρόνια.
Η έκταση της οικονομίας που έχει αναπτυχθεί γύρω από αυτόν τον στόλο φαίνεται και στην πυκνότητα των επιχειρήσεων. Στην Ελλάδα λειτουργούν περίπου 15.300 επιχειρήσεις συντήρησης και επισκευής οχημάτων, σχεδόν 1,5 ανά 1.000 κατοίκους, όταν η αντίστοιχη αναλογία στην Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται κοντά στη μία επιχείρηση ανά 1.000 κατοίκους. (IBISWorld, στοιχεία Κομισιόν)
Τα εκατομμύρια παλιά ΙΧ που τροφοδοτούν το aftermarket
Η οικονομική αποτύπωση αυτής της πραγματικότητας εμφανίζεται καθαρά στα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Το 2025 ο κύκλος εργασιών στη συντήρηση και επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων έφτασε τα 1,62 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 2,4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Το χονδρικό εμπόριο μερών και εξαρτημάτων πραγματοποίησε τζίρο 2,455 δισ. ευρώ και το αντίστοιχο λιανεμπόριο 624,1 εκατ. ευρώ.
Τα μεγέθη αυτά δεν συνθέτουν ένα ενιαίο market size, καθώς το ίδιο ανταλλακτικό μπορεί να καταγράφεται σε περισσότερα στάδια της αλυσίδας. Αποτυπώνουν όμως με σαφήνεια μια οικονομική δραστηριότητα δισεκατομμυρίων που επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Η τάση παρέμεινε ανοδική και στο πρώτο τρίμηνο του 2026, με τον τζίρο επισκευών να αυξάνεται κατά 4,4%, του χονδρεμπορίου ανταλλακτικών κατά 3,6% και του λιανεμπορίου κατά 6,7%.
Η ηλικία του οχήματος αλλάζει σταδιακά και το σημείο στο οποίο κατευθύνεται η δαπάνη. Μετά την περίοδο των εργοστασιακών εγγυήσεων, μεγαλύτερο μέρος της συντήρησης περνά στα ανεξάρτητα συνεργεία και στα εναλλακτικά δίκτυα ανταλλακτικών. Σύμφωνα με κλαδικά στοιχεία της ICAP CRIF, το aftermarket αντιστοιχούσε το 2025 στο 61% της αξίας της αγοράς ανταλλακτικών επιβατικών, έναντι 39% των γνήσιων ανταλλακτικών. Αυτό καθιστά την ηλικία του στόλου βασικό παράγοντα ζήτησης για έναν κλάδο που δεν εξαρτάται από την πώληση νέων αυτοκινήτων, αλλά από τη διάρκεια ζωής των ήδη κυκλοφορούντων οχημάτων και τη συχνότητα των αναγκών τους.
Ποιος κερδίζει όσο το αυτοκίνητο αρνείται να αποσυρθεί
Το οικονομικό μοντέλο ενός γηρασμένου στόλου διαφέρει αισθητά από εκείνο μιας αγοράς όπου τα αυτοκίνητα αντικαθίστανται ταχύτερα. Με έναν νεότερο στόλο, μεγαλύτερο μέρος της αξίας συγκεντρώνεται στην πώληση του νέου οχήματος, στη χρηματοδότηση, στις εγγυήσεις και στα επίσημα δίκτυα. Όσο το αυτοκίνητο γερνά, το κέντρο βάρους μετακινείται προς την επισκευή και την αντικατάσταση εξαρτημάτων.
Φρένα, αναρτήσεις, συμπλέκτες, συστήματα ψύξης, ηλεκτρικά μέρη και μπαταρίες αποκτούν μεγαλύτερη πιθανότητα αντικατάστασης, ενώ ελαστικά, φίλτρα και λιπαντικά συνεχίζουν να δημιουργούν περιοδική ζήτηση. Ένα όχημα που παραμένει στον δρόμο πέντε ή δέκα χρόνια περισσότερο δεν δημιουργεί απλώς μία πρόσθετη συναλλαγή. Δημιουργεί διαδοχικούς κύκλους εσόδων για συνεργεία, προμηθευτές και δίκτυα διανομής, ακόμη και όταν η εμπορική αξία του ίδιου του αυτοκινήτου έχει πλέον περιοριστεί δραστικά.
Ωστόσο, μόνο ένα μέρος αυτής της αξίας παραμένει στην ελληνική οικονομία. Σημαντικό μέρος των ανταλλακτικών, ελαστικών και εξαρτημάτων εισάγεται. Η εγχώρια προστιθέμενη αξία συγκεντρώνεται κυρίως στη διανομή, στις αποθήκες, στα logistics, στη διάγνωση, στην εργασία και στην τοποθέτηση.
Η σταδιακή ανανέωση του στόλου και η άνοδος της ηλεκτροκίνησης αναμένεται να αλλάξουν αυτή την ισορροπία. Τα λιγότερα μηχανικά μέρη περιορίζουν την ανάγκη για παραδοσιακές εργασίες service, μεταφέροντας μέρος της δαπάνης σε ηλεκτρονικά, software, διαγνωστικά και συστήματα μπαταριών. Η μετάβαση αυτή, όμως, θα χρειαστεί αρκετά χρόνια για να αποτυπωθεί σε έναν στόλο με μέση ηλικία σχεδόν 18 ετών.
Μέχρι τότε, εκατομμύρια παλιά ΙΧ θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν μια οικονομία που βασίζεται ακριβώς στη μακρά παραμονή τους στον δρόμο. Όσο μικραίνει η εμπορική αξία του αυτοκινήτου, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η σημασία των υπηρεσιών και των ανταλλακτικών που χρειάζεται για να συνεχίσει να κινείται.
