Ελληνικά Γαλακτοκομεία: Μετά από επτά εξαγορές σε πέντε χρόνια, τώρα αρχίζει το πραγματικό παιχνίδι

Για τα Ελληνικά Γαλακτοκομεία, το ένα δισεκατομμύριο ευρώ σε τζίρο μοιάζει πλέον με ζήτημα χρόνου. Ο όμιλος έκλεισε το 2025 με ενοποιημένες πωλήσεις 749,7 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά περίπου 15% σε ετήσια βάση, σε μια χρήση που δεν αποτυπώνει ακόμη την συνεισφορά της τελευταίας μεγάλης προσθήκης στο χαρτοφυλάκιό του, καθώς η Δωδώνη ενσωματώθηκε στα αποτελέσματα μόνο για τον τελευταίο μήνα. Να σημειωθεί πως από μόνη της η Δωδώνη ΑΕ, σε ατομική βάση, πραγματοποίησε το 2025 πωλήσεις 155,8 εκατ. ευρώ.

Η αφετηρία της σημερινής βιομηχανικής διαδρομής (η τυροκομική προϋπήρχε) τοποθετείται στο 1985, με την ίδρυση της ΤΥΡΑΣ από τον Στέργιο Σαράντη και τους γιους του Δημήτρη και Μιχάλη. Σαράντα χρόνια αργότερα, η ταχύτητα με την οποία άλλαξε μέγεθος ο όμιλος αποτυπώνεται αρκετά καθαρά στα νούμερα της τελευταίας πενταετίας. Το 2020, όταν στο χαρτοφυλάκιο προστέθηκαν τα αναψυκτικά Κλιάφα και το φυσικό ανθρακούχο μεταλλικό νερό Δουμπιά, οι ενοποιημένες πωλήσεις ανέρχονταν σε 405,5 εκατ. ευρώ. Πέντε χρόνια αργότερα είχαν αυξηθεί κατά περίπου 85%, στα 749,7 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, συνολικά στις χρήσεις 2020–2025, οι ταμειακές επενδύσεις σε ενσώματα και άυλα πάγια ξεπέρασαν τα 320 εκατ. ευρώ, χωρίς σε αυτές να περιλαμβάνονται τα τιμήματα εξαγορών.

Οι επτά εξαγορές που σημάδεψαν αυτή την περίοδο ήταν η Κλιάφα, η Δουμπιά, η United Milk Company στη Βουλγαρία, η κυπριακή γαλακτοβιομηχανία Κουρούσιης, η Κάμπος Χίου, η Βιομηχανία Γάλακτος Τρικάλων «Μετέωρα» και, τελευταία, η ιστορική Δωδώνη. Στην περίπτωση της Κουρούσιης, κυπριακής εταιρείας με hero product το χαλούμι, η εξαγορά ολοκληρώθηκε σε δύο στάδια, με το 49% να περνά στον όμιλο το 2022 και το υπόλοιπο 51% το 2025. Η «Μετέωρα» προστέθηκε τον Μάρτιο του 2025. Διαφορετική ήταν η περίπτωση της ΑΓΝΟ, όπου αποκτήθηκαν εμπορικά σήματα, ακίνητο και εξοπλισμός μέσω πλειστηριασμού.

Στο παρελθόν είχε καταγραφεί ενδιαφέρον και για την τυροκομική Κολιός, ενώ κατά καιρούς η αγορά είχε συνδέσει τα Ελληνικά Γαλακτοκομεία με πιθανή εξαγορά της ΔΕΛΤΑ, σενάριο που τελικώς διαψεύστηκε δημόσια το 2025. Όπως και να έχει, το μοτίβο είναι σαφές. Τα Ελληνικά Γαλακτοκομεία αναζητούσαν και εξακολουθούν να αναζητούν νέες κατηγορίες προϊόντων, νέες αγορές και διεύρυνση της παραγωγικής τους βάσης, εντός και εκτός συνόρων.

Το επόμενο deal είναι η αξιοποίηση όσων έχουν ήδη γίνει

Η απόκτηση ενός brand είναι συνήθως το εύκολο κομμάτι. Η πραγματική αξία μιας εξαγοράς κρίνεται από το τι μπορεί να κάνει ο νέος ιδιοκτήτης με αυτό που απέκτησε, πώς θα το τοποθετήσει δίπλα στα υπόλοιπα brands του χαρτοφυλακίου του και ποιες παραγωγικές και εμπορικές συνέργειες θα δημιουργήσει. Για τον όμιλο Ελληνικά Γαλακτοκομεία, αυτή η άσκηση ισορροπίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Κάτω από την ίδια εταιρική ομπρέλα βρίσκονται σήμερα η Όλυμπος, η ΤΥΡΑΣ, η Ροδόπη, η ΑΓΝΟ και πλέον η Δωδώνη, μαζί με δραστηριότητες που εκτείνονται αρκετά πέρα από τον στενό πυρήνα των γαλακτοκομικών.

Έχει αξία να ρίξει κανείς μια ματιά στα στοιχεία της απόφασης 894/2025 της Επιτροπής Ανταγωνισμού για την εξαγορά της Δωδώνης. Με βάση τα στοιχεία του 2024, η αθροιστική παρουσία των δύο επιχειρήσεων, Ελληνικά Γαλακτοκομεία και Δωδώνη, τοποθετήθηκε σε εύρος 15% έως 25% τόσο στο φρέσκο παστεριωμένο γάλα όσο και στο λευκό τυποποιημένο γιαούρτι. Στα φυτικά επιδόρπια, νεότερα στοιχεία της Circana για την περίοδο Αυγούστου 2024–Ιουλίου 2025, τα οποία περιλαμβάνονται στην ίδια απόφαση, δίνουν αθροιστικό εύρος 35% έως 45% σε αξία. Όλα τα παραπάνω στοιχεία αφορούν την εσωτερική αγορά.

Ο όμιλος έχει συνεπώς ήδη αποκτήσει κρίσιμη μάζα παρουσίας στο ράφι. Ο καταναλωτής συναντά περισσότερα από ένα brands του ίδιου ομίλου στις ίδιες ή σε γειτονικές κατηγορίες. Μια νέα εξαγορά λοιπόν στον στενό πυρήνα των γαλακτοκομικών δεν εξασφαλίζει αυτομάτως πρόσθετη οργανική ανάπτυξη ή καλύτερη απόδοση. Όσο αυξάνονται οι επικαλύψεις τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος μέρος των πωλήσεων να προέρχεται απλώς από μετακίνηση μεταξύ brands του ίδιου χαρτοφυλακίου.

Η ανάγκη για καλύτερη αξιοποίηση της υπάρχουσας κλίμακας αποτυπώνεται και στα οικονομικά μεγέθη. Το προσαρμοσμένο EBITDA διαμορφώθηκε για το 2025 στα 94,6 εκατ. ευρώ, ενώ τα καθαρά κέρδη υποχώρησαν από 33,6 εκατ. σε 29,7 εκατ. ευρώ και το καθαρό περιθώριο από περίπου 5,1% σε 4%. Η σύγκριση των δύο χρήσεων απαιτεί πάντως προσοχή, καθώς η βάση του 2024 περιλάμβανε ασφαλιστικές αποζημιώσεις 18,3 εκατ. ευρώ, κυρίως μετά τις συνέπειες της κακοκαιρίας Daniel τον Σεπτέμβριο του 2023, ενώ το 2025 ο όμιλος βρισκόταν ακόμη μέσα σε έντονο κύκλο επενδύσεων και εξαγορών.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η μεταβολή της χρηματοδοτικής βάσης. Ο τραπεζικός δανεισμός, χωρίς τις μισθώσεις, αυξήθηκε από 179,8 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2020 σε 659,6 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2025, με τον καθαρό τραπεζικό δανεισμό να διαμορφώνεται στα 608,2 εκατ. ευρώ. Η αύξηση αυτή, στην οποία περιλαμβάνονται και δάνεια των αποκτηθεισών επιχειρήσεων, δεν μπορεί φυσικά να αποσυνδεθεί από τον επενδυτικό κύκλο που άλλαξε τη μορφή του ομίλου. Δείχνει όμως την ανάγκη το νέο μέγεθος να μετατραπεί σε περισσότερα λειτουργικά κέρδη και αυξημένες ταμειακές ροές στις επόμενες χρήσεις.

Το εξωτερικό στο επίκεντρο της ανάπτυξης, με όχημα και το private label

Το εξωτερικό αποτελεί ήδη βασικό πυλώνα του ομίλου και, με βάση τις κινήσεις των τελευταίων ετών, ένα από τα σημαντικότερα πεδία για την επόμενη φάση ανάπτυξης. Στην έκθεση διαχείρισης για τη χρήση 2024, περίπου το 60% των πωλήσεων προερχόταν από τις διεθνείς αγορές, έναντι 40% από την ελληνική αγορά. Πρόκειται για πωλήσεις εκτός Ελλάδας και όχι αποκλειστικά για εξαγωγές από ελληνικές μονάδες, καθώς ο όμιλος διαθέτει παραγωγική δραστηριότητα και σε Ρουμανία, Βουλγαρία και Κύπρο.

Υπάρχουν πάντως στοιχεία και για τη γεωγραφία της καθαρά εξαγωγικής δραστηριότητας. Στην αναλυτική κατανομή εξαγωγών ανά χώρα για το 2024, η Ιταλία αντιστοιχούσε στο 27%, η Γερμανία στο 18%, η Ρουμανία στο 9%, η Αγγλία στο 8% και η Βουλγαρία στο 6%. Την ίδια στιγμή ο όμιλος έχει πλέον εμπορική ή παραγωγική παρουσία σε ένα δίκτυο αγορών που εκτείνεται από την Ιταλία και τη Γερμανία έως τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Πολωνία και την Ισπανία. Μάλιστα το 2025 προστέθηκαν νέες εταιρικές παρουσίες στην Ισπανία, την Πολωνία και, μέσω της ρουμανικής θυγατρικής, στη Μολδαβία.

Σε αυτή τη διεθνή εξίσωση εντάσσεται και ένα στρατηγικό πεδίο ανάπτυξης που συχνά περνά σε δεύτερη μοίρα επικοινωνιακά, η ιδιωτική ετικέτα. Το private label μπορεί να λειτουργήσει ως μέθοδος διείσδυσης και απόκτησης όγκου σε μεγάλα δίκτυα λιανικής, πριν ή παράλληλα με το χτίσιμο των επώνυμων brands. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Olympus Italia, η εταιρεία του ομίλου μέσω της οποίας αναπτύσσεται η εμπορική παρουσία στην ιταλική αγορά. Στις δύο βασικές κατηγορίες όπου δραστηριοποιείται, τη Φέτα και το ελληνικό γιαούρτι, η ιδιωτική ετικέτα αντιπροσωπεύει πάνω από το 50% του όγκου της αγοράς.

Η διεθνής στρατηγική πάντως δεν αρχίζει και δεν τελειώνει με την ιδιωτική ετικέτα. Ο όμιλος διευρύνει παράλληλα τις προτάσεις του για διαφορετικές διατροφικές ανάγκες και περιστάσεις κατανάλωσης. Στην Anuga του 2025 παρουσίασε από πρωτεϊνούχα γιαούρτια, κεφίρ και επιδόρπια έως φυτικά ροφήματα. Έτσι, η ανάπτυξη στις διεθνείς αγορές μπορεί να έρθει ταυτόχρονα από μεγαλύτερους όγκους private label, ισχυρότερη επώνυμη παρουσία και νέες κατηγορίες που διευρύνουν το καλάθι του ίδιου καταναλωτή.

Με τη Δωδώνη, το στοίχημα περνά και στην πρώτη ύλη

Η εξαγορά της Δωδώνης μεταφέρει επίσης το παιχνίδι ακόμη βαθύτερα στην αλυσίδα αξίας. Μαζί με ένα ιστορικό όνομα της ελληνικής Φέτας, τα Ελληνικά Γαλακτοκομεία αποκτούν μεγαλύτερη πρόσβαση σε παραγωγική βάση, σε δίκτυο κτηνοτρόφων πέρα από τη Θεσσαλία και ιδίως στην Ήπειρο, αλλά και σε διεθνή κανάλια πώλησης. Για ένα προϊόν ΠΟΠ όπως η Φέτα, όμως, η ανάπτυξη δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο μπορεί να απορροφήσει το ράφι εντός και εκτός Ελλάδας. Εξαρτάται και από την επάρκεια ελληνικού αιγοπρόβειου γάλακτος που πληροί τις προδιαγραφές προέλευσης και παραγωγής.

Στην εξίσωση προστίθεται και μια θεσμική διάσταση. Ο Μιχάλης Σαράντης, βασικός μέτοχος και πρώην διευθύνων σύμβουλος των Ελληνικών Γαλακτοκομείων, επανεξελέγη τον Μάρτιο του 2026 πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας. Η ΕΔΟΦ φέρνει στο ίδιο τραπέζι οργανώσεις κτηνοτρόφων και φορείς της μεταποίησης και έχει αναγνωριστεί από το ΥΠΑΑΤ ως θεσμικός συνομιλητής για ζητήματα της αλυσίδας της Φέτας και της προστασίας του προϊόντος ΠΟΠ. Για έναν όμιλο αυτού του μεγέθους, ο ρόλος αυτός διευρύνει αναπόφευκτα και το πεδίο ευθύνης απέναντι στην ίδια την παραγωγική βάση.

Άξια αναφοράς είναι και η δραστηριότητα στο πεδίο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και του ESG. Στην έκθεση για το 2024 ο όμιλος αναφέρει 332.450 μερίδες προϊόντων που προσφέρθηκαν σε φορείς, σχολεία και κοινωνικούς οργανισμούς, ενώ στο περιβαλλοντικό σκέλος καταγράφει παραγωγή περίπου 2,1 εκατ. kWh ενέργειας από φωτοβολταϊκά. Παράλληλα, επενδύει στην ιδιοκατανάλωση, στην αξιοποίηση οργανικών υπολειμμάτων για παραγωγή βιοαερίου και σε συστήματα ανάκτησης θερμότητας.

Κοιτάζοντας συνολικά τη μεγάλη εικόνα, γίνεται σαφές ότι τα Ελληνικά Γαλακτοκομεία έχουν μετασχηματιστεί από έναν όμιλο με επίκεντρο αυτό ακριβώς που περιγράφει η επωνυμία τους, το γάλα και τα γαλακτοκομικά, σε έναν ευρύτερο όμιλο τροφίμων και ποτών, με παρουσία σε νέες κατηγορίες και αγορές, διατηρώντας παράλληλα την ισχυρή τους βάση στον γαλακτοκομικό κλάδο. Μετά από έναν τόσο πυκνό κύκλο εξαγορών και επενδύσεων, στις επόμενες χρήσεις αποκτά μεγαλύτερη σημασία η ενσωμάτωση και η αξιοποίηση όσων αποκτήθηκαν. Όπως συμβαίνει στους ομίλους που μεγαλώνουν γρήγορα μέσω εξαγορών, το ζητούμενο μεταφέρεται πλέον στις συνέργειες, στα περιθώρια κέρδους, στην ενίσχυση των ταμειακών ροών και στη διαχείριση του αυξημένου δανεισμού. Με άλλα λόγια, ίσως το ζητούμενο πλέον να μην είναι η επόμενη εξαγορά, αλλά το πώς θα γίνει σωστό κουμάντο στο μέγεθος που έχει ήδη δημιουργηθεί.