Η βιώσιμη διαχείριση του νερού αφορά ολόκληρη τη διαδρομή του: από την υδροδότηση των πόλεων έως την επεξεργασία των λυμάτων και την επαναχρησιμοποίηση του ανακτημένου νερού. Για την ΕΥΔΑΠ, η διαδρομή αυτή αποτελεί ενιαίο πεδίο περιβαλλοντικής ευθύνης, με άμεση επίδραση στην ποιότητα ζωής εκατομμυρίων πολιτών και στην προστασία των οικοσυστημάτων της Αττικής.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η κλιματική αλλαγή εντείνει τις πιέσεις στους υδατικούς πόρους, η Εταιρεία συνδέει την ανάπτυξη των υποδομών της με την αποδοτικότερη αξιοποίηση του νερού και της ενέργειας. Το επενδυτικό της πρόγραμμα, ύψους 2,8 δισ. ευρώ, περιλαμβάνει παρεμβάσεις για την ανανέωση των δικτύων ύδρευσης, την ανάπτυξη υποδομών αποχέτευσης και τον ενεργειακό και ψηφιακό εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεών της.
Φωτοβολταϊκός Σταθμός ΜΕΝ Αχαρνών, Πηγή: Αρχείο ΕΥΔΑΠ
Περιβαλλοντική προστασία μέσα από σύγχρονες υποδομές
Η Ψυττάλεια αποτυπώνει τη σημασία των μεγάλων περιβαλλοντικών υποδομών για τη λειτουργία μιας μητροπολιτικής περιοχής. Μία από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων στην Ευρώπη, έχει συμβάλει καθοριστικά στην περιβαλλοντική αποκατάσταση και προστασία του Σαρωνικού, υποστηρίζοντας τη βιώσιμη λειτουργία του λεκανοπεδίου.
Ο σχεδιασμός για τη «Φάση 3» της Ψυττάλειας στοχεύει στην ενίσχυση αυτής της συμβολής για τις επόμενες δεκαετίες. Η μεγαλύτερη ενεργειακή αποδοτικότητα, η καλύτερη αξιοποίηση του ανακτημένου νερού και των προϊόντων της επεξεργασίας, καθώς και η προσαρμογή στις νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις αποτελούν βασικές κατευθύνσεις της αναβάθμισης. Στόχος είναι μια εγκατάσταση περισσότερο αποδοτική και ανθεκτική, που θα συνεχίσει να υπηρετεί την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας, Πηγή: Αρχείο ΕΥΔΑΠ
Παράλληλα, τα έργα αποχέτευσης στην Ανατολική Αττική επεκτείνουν την περιβαλλοντική προστασία σε περισσότερες περιοχές. Η ολοκλήρωση και λειτουργία τους θα συμβάλουν στην προστασία των υπόγειων και επιφανειακών υδάτων και του παράκτιου περιβάλλοντος, αναβαθμίζοντας την καθημερινότητα των τοπικών κοινωνιών. Στον σχεδιασμό των νέων υποδομών, η αξιοποίηση του ανακτημένου νερού δημιουργεί επιπλέον δυνατότητες περιορισμού της πίεσης στους φυσικούς υδατικούς πόρους.
Η επαναχρησιμοποίηση του νερού στην πράξη
Η κυκλική διαχείριση αποκτά πρακτικό περιεχόμενο όταν το νερό αξιοποιείται ξανά, με την κατάλληλη επεξεργασία και για χρήσεις που δεν απαιτούν πόσιμη ποιότητα. Σε αυτή την κατεύθυνση, η ΕΥΔΑΠ αναπτύσσει, σε συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, την τεχνολογία της Αποκεντρωμένης Ανάκτησης Νερού.
Η τεχνολογία επιτρέπει την άντληση λυμάτων από το τοπικό δίκτυο αποχέτευσης, την επιτόπια επεξεργασία τους και την παραγωγή ανακτημένου νερού κοντά στο σημείο χρήσης. Το νερό αυτό μπορεί να αξιοποιείται, για παράδειγμα, για την άρδευση χώρων αστικού πρασίνου, περιορίζοντας την κατανάλωση πόσιμου νερού για τη συγκεκριμένη ανάγκη.
Κέντρο Ελέγχου Μονάδας Συστήματος Αποκεντρωμένης Ανάκτησης Νερού στο Μαρκόπουλο, Πηγή: Αρχείο ΕΥΔΑΠ
Μετά τις εφαρμογές στο Κέντρο Έρευνας και Καινοτομίας της ΕΥΔΑΠ και στο Φυτώριο του Δήμου Αθηναίων, στο Γουδή, ένα ακόμη σύστημα εγκαινιάστηκε στο Μαρκόπουλο τον Δεκέμβριο του 2025. Η εγκατάσταση δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου IMPETUS, με τη συνεργασία της ΕΥΔΑΠ, του ΕΜΠ και του Δήμου Μαρκοπούλου–Μεσογαίας. Η παρουσία της σε δημόσιο χώρο αναδεικνύει και την εκπαιδευτική διάσταση της καινοτομίας, φέρνοντας τους πολίτες σε επαφή με τις δυνατότητες επαναχρησιμοποίησης του νερού.
Αποδοτικότερη αξιοποίηση νερού και ενέργειας
Η περιβαλλοντική στρατηγική της ΕΥΔΑΠ περιλαμβάνει επίσης την ενεργειακή αξιοποίηση των προϊόντων της επεξεργασίας. Στην Ψυττάλεια, το παραγόμενο βιοαέριο χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας. Παράλληλα, η Εταιρεία αξιοποιεί μικρούς υδροηλεκτρικούς σταθμούς στο εξωτερικό υδροδοτικό σύστημα και φωτοβολταϊκή εγκατάσταση στις Αχαρνές, ενισχύοντας την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Στο δίκτυο ύδρευσης, οι παρεμβάσεις περιορισμού των διαρροών και τα σύγχρονα συστήματα παρακολούθησης υπηρετούν έναν εξίσου ουσιαστικό στόχο: την καλύτερη διαχείριση του διαθέσιμου νερού.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΥΔΑΠ συνδέει την περιβαλλοντική προστασία με τη μακροχρόνια αξιοπιστία των υπηρεσιών της. Οι επενδύσεις στις υποδομές και στην επαναχρησιμοποίηση δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε οι πόλεις να καλύπτουν τις ανάγκες τους με μεγαλύτερη αποδοτικότητα και σεβασμό στους φυσικούς πόρους. Η διατήρηση καθαρότερων θαλασσών και η υπεύθυνη διαχείριση του νερού αποτελούν ουσιαστική παρακαταθήκη για την ποιότητα ζωής των σημερινών και των επόμενων γενεών.
