Νέα χαρτονομίσματα ευρώ. Η ελληνική υπογραφή ανάμεσα στα 10 σχέδια που εξετάζει η ΕΚΤ

Η διαδικασία είναι πολύ μεγαλύτερη από έναν απλό διαγωνισμό γραφιστικής. Η ΕΚΤ άνοιξε τον σχετικό διαγωνισμό τον Ιούλιο του 2025 και συγκέντρωσε 1.241 αιτήσεις από designers σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από αυτούς επιλέχθηκαν 25 δημιουργοί για τη δεύτερη φάση, οι οποίοι υπέβαλαν συνολικά 39 ολοκληρωμένες προτάσεις για τις αξίες των 5, 10, 20, 50, 100 και 200 ευρώ. Ανεξάρτητη κριτική επιτροπή κατέληξε τελικά στις 10 προτάσεις που βρίσκονται σήμερα στη δημόσια διαβούλευση.

Δύο διαφορετικές εικόνες για την Ευρώπη

Η πρώτη θεματική είναι ο «Ευρωπαϊκός πολιτισμός», με επίκεντρο προσωπικότητες και χώρους που συνδέονται με την πολιτιστική κληρονομιά της ηπείρου. Στην εμπρόσθια όψη των χαρτονομισμάτων προβλέπεται να εμφανίζονται προσωπικότητες όπως η Μαρία Κάλλας στα 5 ευρώ, ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν στα 10, η Μαρί Κιουρί στα 20, ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες στα 50, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι στα 100 και η Μπέρτα φον Ζούτνερ στα 200 ευρώ. Οι πίσω όψεις συνδέονται με πολιτιστικούς χώρους και δραστηριότητες, από παραστατικές τέχνες και μουσική μέχρι βιβλιοθήκες, μουσεία και δημόσιες πλατείες.

Η δεύτερη θεματική είναι οι «Ποταμοί και πτηνά», με διαφορετικά ευρωπαϊκά τοπία και είδη πτηνών ανά αξία χαρτονομίσματος. Στην πίσω όψη συνδέονται με ευρωπαϊκούς θεσμούς, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ίδια η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Η λογική της συγκεκριμένης θεματικής είναι να αποτυπώσει την ελευθερία, την ενότητα και τη σύνδεση της Ευρώπης με το φυσικό περιβάλλον.

Η ελληνική παρουσία στην τελική δεκάδα

Η Μυρσίνη Βαρδοπούλου βρίσκεται ανάμεσα στους δέκα designers και studios που επέλεξε η κριτική επιτροπή της ΕΚΤ. Το δικό της έργο εμφανίζεται ως Design E στη λίστα των τελικών προτάσεων. Η επιλογή αυτή δεν σημαίνει ότι το συγκεκριμένο σχέδιο έχει ήδη αποφασιστεί για τα νέα χαρτονομίσματα· αποτελεί μία από τις δέκα υποψήφιες σχεδιαστικές οικογένειες που εξετάζονται πριν από την τελική απόφαση.

Το ίδιο ισχύει και για τη Μαρία Κάλλας. Η παρουσία της στα 5 ευρώ αφορά τη θεματική και το μοτίβο που έχει ήδη καθοριστεί από την ΕΚΤ, αλλά η τελική οπτική απόδοση θα εξαρτηθεί από το ποιο από τα πέντε σχέδια της συγκεκριμένης κατηγορίας θα επιλεγεί. Άρα η Κάλλας είναι μέρος του concept, όχι ακόμη ενός οριστικού χαρτονομίσματος.

Το κοινό έχει λόγο πριν από την τελική επιλογή

Η ΕΚΤ έχει ανοίξει πανευρωπαϊκή δημόσια έρευνα, η οποία παραμένει διαθέσιμη έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026. Οι πολίτες μπορούν να αξιολογήσουν τις δέκα προτάσεις και να εκφράσουν τις προτιμήσεις τους, ενώ παράλληλα θα χρησιμοποιηθούν και αποτελέσματα ξεχωριστής αντιπροσωπευτικής έρευνας. Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αναμένεται να επιλέξει το τελικό σχέδιο προς το τέλος του 2026.

Η συμμετοχή του κοινού δεν είναι καινούργια στη συγκεκριμένη διαδικασία. Ήδη το 2023 περισσότεροι από 365.000 Ευρωπαίοι είχαν πάρει μέρος σε προηγούμενη διαβούλευση για τις πιθανές θεματικές των νέων χαρτονομισμάτων. Από εκεί προέκυψαν ως επικρατέστερες κατευθύνσεις ο «Ευρωπαϊκός πολιτισμός» και οι «Ποταμοί και πτηνά», που τελικά αποτέλεσαν τη βάση του διαγωνισμού.

Δεν θα τα δούμε σύντομα στα πορτοφόλια μας

Ακόμη και μετά την τελική επιλογή, θα χρειαστούν χρόνια μέχρι τα νέα χαρτονομίσματα να κυκλοφορήσουν. Η ΕΚΤ θα πρέπει να ολοκληρώσει την τεχνική ανάπτυξη, τα χαρακτηριστικά ασφαλείας, τις δοκιμές παραγωγής και τις προσαρμογές προσβασιμότητας, μεταξύ άλλων για ανθρώπους με προβλήματα όρασης. Η ίδια ξεκαθαρίζει ότι η νέα σειρά θα φτάσει στην κυκλοφορία αρκετά χρόνια μετά την απόφαση για τον σχεδιασμό.

Η αλλαγή, επομένως, δεν αφορά απλώς το πώς θα φαίνεται ένα χαρτονόμισμα. Η ΕΚΤ θέλει η επόμενη γενιά του ευρώ να είναι ασφαλέστερη, πιο βιώσιμη, πιο προσβάσιμη και περισσότερο συνδεδεμένη με τη σύγχρονη ευρωπαϊκή ταυτότητα. Και στη διαδικασία αυτή, η Ελλάδα έχει ήδη παρουσία τόσο μέσα από τη Μαρία Κάλλας όσο και μέσα από τη σχεδιαστική πρόταση της Μυρσίνης Βαρδοπούλου.