Τα σούπερ μάρκετ βάζουν τη δική τους υπογραφή στο πιάτο μας

Ποιος έχει πια τον χρόνο να μαγειρεύει καθημερινά; Πόσο πρόθυμος είναι ο Έλληνας καταναλωτής να εμπιστευτεί ένα προϊόν ιδιωτικής ετικέτας; Οι απαντήσεις που δίνει εδώ και μερικά χρόνια με το πορτοφόλι του εξηγούν μία από τις ευρύτερες επιχειρηματικές μετατοπίσεις στην εγχώρια αγορά. Οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ δεν περιορίζονται πλέον στην πώληση τροφίμων, αλλά διεκδικούν ολοένα μεγαλύτερο ρόλο και στην παραγωγή τους. Από το έτοιμο γεύμα μέχρι το γάλα και τις μπάρες δημητριακών, επενδύουν σε παραγωγικές μονάδες ή συνεργάζονται με εξειδικευμένες βιομηχανίες για την ανάπτυξη προϊόντων με τη δική τους υπογραφή.

O Σκλαβενίτης προσφέρεται ως το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η οικογένεια που ελέγχει την ομώνυμη αλυσίδα έχει ήδη παρουσία στη βιομηχανία τροφίμων μέσω της Baker Master στα προϊόντα ζύμης και της Meat House στα προϊόντα κρέατος, ενώ εδώ και λίγο καιρό ανεβάζει αισθητά τον πήχη. Στη Μαγούλα κατασκευάζεται νέα μονάδα έτοιμων γευμάτων, στο πλαίσιο επένδυσης ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ, με σχεδιαζόμενη δυναμικότητα έως 250.000 μερίδων ημερησίως.

Στο επίπεδο της λιανικής, τη στρατηγική αυτή συμπληρώνει το Food to Go. Αξιοποιώντας για αρχή το δίκτυο της «Σπιτικής Κουζίνας», που απέκτησε το 2025, ο Σκλαβενίτης αναπτύσσει μικρά καταστήματα με έτοιμα γεύματα, σαλάτες και σάντουιτς, διεκδικώντας μεγαλύτερο μερίδιο από την καθημερινή δαπάνη για φαγητό. Μέχρι τον Αύγουστο του 2026 είχαν ανοίξει πέντε σημεία, τέσσερα πιλοτικά και ένα franchise στον Πειραιά. Στο παραγωγικό σκέλος, η Γλάρος απέκτησε το 49% της Eurocatering, γνωστής από το brand Φρεσκούλης, ενισχύοντας την παρουσία της στα φρέσκα συσκευασμένα τρόφιμα. Η ιδιόκτητη παραγωγή συνυπάρχει με συνεργασίες με ανεξάρτητες ελληνικές βιομηχανίες για προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Ενδεικτικά, η Χήτος εμφιαλώνει το νερό Μαράτα, η Ανώσκελη παράγει το ομώνυμο ελαιόλαδο και η Τσατσαρωνάκης την κριθαροκουλούρα Μαράτα.

Οι δραστηριότητες της οικογένειας Παντελιάδη και οι συνεργασίες της ΑΒ Βασιλόπουλος

Σημαντική παρουσία στη βιομηχανία τροφίμων έχει και η οικογένεια Παντελιάδη, η οποία ελέγχει τη METRO, με τα My market και METRO Cash & Carry. Στο ίδιο οικογενειακό επιχειρηματικό σχήμα ανήκουν η Όπτιμα και η ΗΠΕΙΡΟΣ, με παραγωγικές μονάδες τυροκομικών στην Άρτα, την Ελασσόνα και τον Δομοκό. Η METRO αναπτύσσει επίσης προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας μέσω ανεξάρτητων επιχειρήσεων, όπως η ΕΒΟΛ για το γάλα My Fresco, ο Νιτσιάκος για το κοτόπουλο, η Σδούκος για τα σνακ My Gusto και η Ιντροφέξ για τις μπάρες δημητριακών.

Διαφορετικό μοντέλο ακολουθεί η ΑΒ Βασιλόπουλος, αναπτύσσοντας προϊόντα μέσω συνεργασιών με ανεξάρτητες βιομηχανίες τροφίμων. Η ΠΙΝΔΟΣ παράγει προϊόντα κοτόπουλου ειδικά για την αλυσίδα, τα Θερμοκήπια Θράκης διαθέτουν αποκλειστικά τη σειρά «Ο Κήπος της Ξάνθης», ενώ η Ολυμπία Ξένια την προμηθεύει με ελιές και ελαιόλαδο, τόσο επώνυμα όσο και ιδιωτικής ετικέτας. Η τελευταία παράγει επίσης private label για άλλες ευρωπαϊκές αλυσίδες της μητρικής Ahold Delhaize, η οποία εφαρμόζει μοντέλο κοινής ανάπτυξης και προμήθειας προϊόντων σε περισσότερες χώρες. Η ΑΒ διευρύνει επίσης τη σειρά έτοιμων γευμάτων με την υπογραφή του Άκη Πετρετζίκη, τα οποία παρασκευάζονται από εξωτερικούς συνεργάτες.

Πως τοποθετούνται Lidl, Μασούτης και μικρότεροι παίκτες

Η Lidl συνδυάζει δύο διαφορετικά παραγωγικά μοντέλα. H ίδια έχει δηλώσει πρόσφατα πως το 67% του κύκλου εργασιών της προέρχεται από προϊόντα 400 Ελλήνων προμηθευτών. Ενδεικτικά, η Εβροφάρμα παράγει από το 2003 γαλακτοκομικά ΓΑΛΠΟ, η κρητική αρτοποιία Τσατσάκης προϊόντα Χρυσός Μύλος και Νώμα, ενώ η Αμβροσία, με δραστηριότητα στις σαλάτες και τα έτοιμα γεύματα, συνεργάζεται με τη Lidl, με προϊόντα της να έχουν παρουσία και σε ευρωπαϊκές αγορές μέσω του δικτύου της αλυσίδας. Οι εξαγωγές ελληνικών προϊόντων μέσω του δικτύου της έφθασαν τα 600 εκατ. ευρώ το 2025. Σε επίπεδο μητρικού ομίλου, ωστόσο, η Schwarz διαθέτει δικά της εργοστάσια παραγωγής ποτών, αρτοσκευασμάτων, παγωτών και άλλων τροφίμων.

Σημαντική έμφαση στην ιδιωτική ετικέτα δίνει και ο Μασούτης, ο οποίος στην έκθεση βιωσιμότητας για το 2024 καταγράφει συνολικά περισσότερους από 2.500 κωδικούς, με πάνω από το 80% της παραγωγής τους να πραγματοποιείται στην Ελλάδα. Στους συνεργάτες του περιλαμβάνονται η ΘΕΣγάλα για ρυζόγαλο και γαλακτοκομικά επιδόρπια, η Δοϊράνη για τυροκομικά και η Αρχοντάκης για καφέ ιδιωτικής ετικέτας. Μέσω της Hellenic Authentic Goods (HAGS) επιδιώκει επίσης την προώθηση των προϊόντων «Από τον τόπο μας» στις διεθνείς αγορές.

Η ανάπτυξη ιδιωτικής ετικέτας δεν περιορίζεται, πάντως, στους μεγαλύτερους παίκτες. Ο Γαλαξίας διαθέτει προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, ενώ η Market In αναπτύσσει σειρές όπως οι «Μικρές Φάρμες του Βουνού» και η Economy. Πρόκειται για πρακτική που έχει πλέον επεκταθεί σε διαφορετικά μεγέθη επιχειρήσεων του οργανωμένου λιανεμπορίου.

Μπορεί, φυσικά, να μη διαθέτουν όλες οι αλυσίδες δικά τους εργοστάσια. Ωστόσο, είτε μέσω ιδιόκτητων μονάδων είτε μέσω συνεργασιών με ανεξάρτητες βιομηχανίες, τα σούπερ μάρκετ δεν αποφασίζουν πλέον μόνο ποια προϊόντα θα τοποθετήσουν στα ράφια τους και με ποιους όρους, αλλά επηρεάζουν ενεργά και όσα φτάνουν τελικά στο πιάτο μας.